Πολιτικός Ρεαλισμός ή Οργή και Φόβος μπροστά από τις Εκλογές

Όποιος αγνοεί την πραγματικότητα, είναι όπως την στρουθοκάμηλος που χώνει το κεφάλι στο έδαφος για να προστατευθεί, επειδή δεν θέλει να βλέπει τον πραγματικό κόσμο. Το ίδιο συμβαίνει και με όλους εκείνους που προκρίνουν τις πρόωρες εκλογές σαν την λύση ή σαν την κορυφαία στιγμή της λειτουργίας της δημοκρατίας, στην οποία ο λαός νηφάλια αποφασίζει για τους κυβερνήτες του και το μέλλον του, στη βάση ενός δημοκρατικού διαλόγου θέσεων και αντιθέσεων. Αυτή η θεώρηση για τις εκλογές όχι μόνο είναι μονοδιάστατη αλλά και ανιστόρητη.  Χαρακτηριστική περίπτωση ήταν οι ιστορικές εκλογές το Νοέμβριο του 1920, όπου ηττήθηκε το κόμμα  των Φιλελευθέρων του Ελευθερίου Βενιζέλου, από τον συνασπισμό των βασιλικών, με σύνθημα τον τερματισμό του πολέμου και την επιστροφή των στρατιωτών από το μέτωπο, δηλαδή τις «καλύτερες μέρες» που όμως τελικά οδηγηθήκαμε στην τραγωδία της Μικρασιατικής καταστροφής και το ξεριζωμό του Ελληνισμού από τις εστίες μετά από αιώνες παραμονής του .

Δυστυχώς κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι η ιστορία μπορεί να επαναληφθεί όσο αφορά τις πρόωρες εκλογές στις 25 Ιανουαρίου, μετά από τρεις (3) αποτυχημένες προσπάθειες εκλογής ΠτΔ. Μάλλον ζει σε άλλη χώρα;

Αγνοούν το χρόνο και το χώρο, αλλά και την ακραία πολιτική πόλωση που επικρατεί στη χώρα, μετά το ξέσπασμα της χειρότερης μεταπολεμικής οικονομικής κρίσης, των αδιεξόδων που έχουν δημιουργηθεί, αλλά πάνω από όλα της βαθιάς πολιτικής και κοινωνικής κρίσης. Κρίση που σημαδεύτηκε με την ενίσχυση των ακραίων εμφυλιο-πολεμικών  απόψεων των κινημάτων των αγανακτισμένων, της ανικανότητας εξεύρεσης της ελάχιστης εθνικής συνεννόησης συμπολίτευσης – αντιπολίτευσης για την αντιμετώπιση των τεράστιων συνεπειών της, τόσο σαν πολιτικό σύστημα, όσο και σαν κοινωνία.

Αποφασίσαμε να βάλουμε το κεφάλι στο έδαφος και να μην αντιμετωπίσουμε τις αιτίες που μας οδήγησαν στην κρίση, αλλά και μιας δικαιότερης κατανομής των συνεπειών  της, μεταξύ των κοινωνικών ομάδων.

Προτιμήσαμε να οδηγήσουμε την αντιπαράθεση στα άκρα και να κυριαρχήσουν τα συνθήματα περί προδοτών, μειοδοτών, μερκελιστών, που πρέπει να οδηγηθούν στα ειδικά δικαστήρια και στις κρεμάλες, να αναδείξουμε τον λαϊκισμό σε κυρίαρχη πολιτική πρόταση μεταξύ ψεκασμών και επιστροφής στο ευδαιμονισμό του παρελθόντος δαπανώντας αμέριμνα πάνω και πέρα από τις δυνατότητες μας με δανεικά. Η εναλλακτική πολιτική πρόταση τελικά περιορίστηκε στην ικανότητα διαπραγμάτευσης όχι όμως στη βάση των συσχετισμών δυνάμεων και του πολιτικού πραγματισμού, αλλά στη βάση της μαγκιάς, των μονομερών αποφάσεων και της επιστροφής στο βαλκανικό μας χώρο.

Αυτό οδήγησε στο κατακερματισμό, την πόλωση της κοινωνίας, σε συνδυασμό με την τεράστια όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και της ανεργίας, δημιουργώντας κλίμα εμφυλίου πολέμου, αφού σε λίγο χρόνο κατέρρευσε όλο το πρότυπο κοινωνικής οργάνωσης που ήταν σταθερό και βελτιούμενο από την μεταπολίτευση και μέχρι που ξέσπασε η κρίση το 2009. Οδηγώντας μεγάλα τμήματα της κοινωνίας στην εσωστρέφεια, στο Ευρωσκεπτικισμό, στην επιστροφή σε εθνικιστικές και ξενοφοβικές αναδιπλώσεις, και στην αναζήτηση για εξεύρεση νέων φίλων και συμμάχων.  Βέβαια όλα αυτά πολύ σύντομα αποδείχτηκαν φρούδες ελπίδες.

Η κίνηση της κοινωνίας μεταξύ οργής και φόβου, θα πρέπει να εξισορρόπηση με την λογική και την σύνεση. Οι εκλογές που εκβιάστηκαν, κινδυνεύει να εξελιχθούν σε ένα νέο Βατερλό καταστροφής για τη χώρα και την κοινωνία. Η μικρόνοια πολιτικών και κομμάτων, που το μόνο που τα ενδιαφέρει είναι η αξιοποίηση της ευκαιρίας για κατάληψη της εξουσίας, παραβλέποντας ότι χρονικά η χώρα είναι στην πιο κρίσιμη φάση της τελικής διαπραγμάτευσης. Όφειλε να εξασφαλίσει το πολιτικό σύστημα της χώρας  την εθνική συναίνεση και την πολιτική σταθερότητα για την ολοκλήρωσης του προγράμματος και την ασφαλή έξοδο της από τα μνημόνια με την προκήρυξη στη συνέχεια των εκλογών, όχι υπό την ασφυκτική πίεση των εκβιαστικών διλλημάτων και παραδοξολογιών των μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων και του ακράτητου λαϊκισμού.

Η έξοδος της χώρας από την κρίση και τα μνημόνια   δεν είναι θέμα «ικανότητας διαπραγμάτευσης». Το πρόβλημα είναι η διαμόρφωση ενός ρεαλιστικού σχεδίου, μέσω εθνικής συνεννόησης από την πλειοψηφία των δυνάμεων του δημοκρατικού τόξου, που ανεξάρτητα κυβέρνησης θα στηρίζεται από κυβέρνηση – αντιπολίτευση απέναντι στους δανειστές μας.

Αυτό αποτελεί την μόνη ρεαλιστική πολιτικά πρόταση για το πολιτικό σύστημα της χώρας. Οι όποιες πρόωρες εκλογές όταν μάλιστα θα γίνουν υπό το κλίμα της ακραίας πολιτικής πόλωσης και αντιπαράθεσης από ότι προδικάζεται δεν δίνουν καμιά προοπτική εξόδου από την κρίση και τα μνημόνια όποια και αν είναι η επόμενη κυβέρνηση. Αντίθετα εγκυμονεί κινδύνους επικράτησης ακραίων απόψεων και θέσεων που μπορεί να οδηγήσουν σε ριζικές ανατροπές ως προς τους κεκτημένους διεθνείς προσανατολισμούς της χώρας που είναι η Ε.Ε. και η Ευρωζώνη, με αποτέλεσμα νέες τραγωδίες για το Ελληνισμό.

Οι ευχές μου μαζί με τις ευχές για το νέο έτος 2015, είναι να πρυτανεύσει η σύνεση και η λογική μεταξύ όλων των πολιτικών δυνάμεων της χώρας, και στο λαό να επικρατήσει η λογική που θα διασφαλίζει το μέλλον της χώρας και όχι η οργή και ο φόβος που μπορεί να οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις.

Αρτεμακης Μιχάλης

artemakism@ameksa.gr  

Κρητικό Τοπίο είναι μείζον πολιτικό και ηθικό αξίωμα η διατήρηση του;

«Καταμεσής της θάλασσας, μου είπε βρίσκεται μια ρημαγμένη χώρα, που λέγεται Κρήτη ….» «Εκεί υψώνεται η Ίδη, που τ’ ομόρφαιναν άλλοτε νερά και δάση μα έρημο λες και στέκει τώρα, παλιωμένο» Δάντης, Κόλαση XVI ΑΣΜΑ

Εδώ και αιώνες οι επισκέπτες της εκφράζανε το θαυμασμό τους στο μοναδικό Κρητικό Τοπίο. Χρησιμοποιώ τα λόγια ενός από τους σημαντικότερους περιηγητές του 19^ου αιώνα, έτσι λέγανε τους τουρίστες εκείνης της περιόδου του Rombert Pashle. Τι γράφει και ποια ήταν η πρώτη του εντύπωση επισκεπτόμενος την Κρήτη το 1834 «Καθώς  μπαίναμε στο όρμο των Χανίων, ξαφνιάστηκα από το μεγαλείο και την ομορφιά των Λευκών Ορέων».    

Γιατί αυτή η μανία που διακρίνει το σύγχρονο Κρητικό, της καταστροφής  του Κρητικού Τοπίου; Μήπως δεν ήταν και αυτό ένας από τους βασικούς συντελεστές - παράγοντες που έκαναν το νησί εδώ και πάνω από 50 χρόνια το μεγαλύτερο Τουριστικό προορισμό της χώρας; Και από μια κλειστή κοινωνία μετατράπηκε σε λίγες δεκαετίες σε μια ανοικτή κοινωνία; Αυτές όμως οι αλλαγές, δικαιολογούν την σημαντική υποβάθμιση που συντελέστηκε στη ιστορία, στο ανθρωπογενές περιβάλλον, στα ήθη και τα έθιμα μας; ή καλύτερα ο εκφυλισμός τους για να τα προσαρμόσουμε στο νέο καταναλωτικό πρότυπο ευμάρειας - υπερκατανάλωσης και ανορθολογισμού όπως είναι π.χ. οι άσκοπες μπαλοθιές σε κοινωνικές εκδηλώσεις αφαιρώντας στην κυριολεξία την «Κρητική ψυχή μας» «Τον Καπετάν Μιχάλη»; Θα μου πείτε οι εποχές αλλάζουν κατά συνέπεια και οι κοινωνικές συνήθειες, παραδόσεις.

Γατί ο παραδοσιακός  οικιστικός ιστός του χωριού, επιτρέπεται και αλλοιώνεται από την «οικοπεδοφαγία» χωρίς κανένα σεβασμό στη τοπική αρχιτεκτονική, στην ιστορία και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των οικισμών μας; Αυτά μπορεί και συμβαίνουν μόνο όταν τίποτα δεν σε συνδέει με το παρελθόν, κατά συνέπεια το μόνο που μπορεί να σε ενδιαφέρει είναι η «αξιοποίηση» στο παρόν, με σκοπό το κέρδος, χωρίς να  πολυσκοτίζεσαι για το μέλλον, ακόμα και αν διαπράττεται το μεγαλύτερο έγκλημα σε βάρος του δομημένου και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, σε τελευταία ανάλυση σε βάρος της ιστορίας και του πολιτισμού σου.

Πολλές είναι οι περιπτώσεις που εγκαταλείφτηκαν οι παραδοσιακοί οικισμοί, οικοπεδοποιήθηκε η παραγωγική γη, αναπτύχθηκαν διάσπαρτοι οικισμοί χωρίς πολεοδόμηση και υποδομές, εντελώς άναρχα και μέσα σε λίγες δεκαετίες άλλαξε ριζικά το κρητικό τοπίο ιδιαίτερα στο βόρειο τμήμα του νησιού όπου δημιουργήθηκε και η βασική τουριστική υποδομή σε διανυκτέρευση  και τουριστικές υπηρεσίες. Σε λιγότερα από 30 χρόνια έγινε μια τεράστια περιβαλλοντική αλλαγή λόγω της άναρχης και απρογραμμάτιστης ανάπτυξης. Αυτό ήταν αναπόφευκτό ή μήπως προϊόν αναγκαστικό της ραγδαίας τουριστικής και αστικής ανάπτυξης; Νομίζω ούτε το ένα ούτε το άλλο ισχύει. Ήταν η παντελής έλλειψε ρυθμιστικού ρόλου του κράτους, στη δεκαετία του 60. Στη αρχή φάνηκε ότι τουλάχιστον στον Τουρισμό υπήρχε η πρόθεση να υπάρξουν κάποιοι κανόνες βάση και της εκπόνησης του πρώτου δεκαετούς Προγράμματος Τουριστικής Ανάπτυξης της Κρήτης[1]. Πολύ γρήγορα όμως φάνηκε ότι το μοντέλο της αντιπαροχής - άναρχης ανάπτυξης της Αθήνας και της αισθητικής υποβάθμισης στο δομημένο περιβάλλον, ήταν αυτό που θα υιοθετηθεί και για τις Τουριστικές Περιοχές όπως ήταν η Κρήτη. Έτσι σε πολλές από τις μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες που κατασκευάστηκαν την περίοδο της χούντας με τα χαμηλότοκα δάνεια που τους εξασφάλιζε δεν υπήρξαν κανόνες πολεοδομικοί για την προστασία του τοπίου. Ο πυρετός του ευκολότερου πλουτισμού και της δημιουργίας εισοδημάτων από τις υπηρεσίες με την γρήγορη τριτογενοποίηση της οικονομίας (τουρισμός, δημόσιος τομέας)  των αγροτικών πληθυσμών και κοινοτήτων, οδήγησαν πολύ γρήγορα στις ριζικές αλλαγές που έφερε η αστικοποίηση του πληθυσμού. Με  αποτέλεσμα τη αισθητική και πολεοδομική υποβάθμιση των πόλεων. Η πόλη των Χανίων είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, από πόλη των νεοκλασικών και των  «γιασεμιών» σήμερα είναι η πόλη με τα ελάχιστα τετραγωνικά μέτρα πρασίνου ανά κάτοικο, παράλληλα με την αστικοποίηση και την άναρχη οικιστική ανάπτυξη του κάμπου των Χανίων, γη υψηλής παραγωγικότητας, ενώ θα μπορούσε να γίνει επέκταση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της πόλης των Χανίων, προς την περιοχή του Ακρωτηρίου, όπως προτεινόταν. Έτσι εγκαταλείφθηκε και ερημώθηκε πληθυσμιακά η ενδοχώρα, παράλληλα με την απώλεια ενός σημαντικού τμήματος της αγροτικής παραγωγής που για αιώνες έκανε την Κρήτη αυτάρκη στα βασικά είδη διατροφής ή καλύτερα προσάρμοζε τις διατροφικές συνήθειες στις τοπικές παραγωγές, δημιουργώντας την παραδοσιακή κρητική κουζίνα και τον χαρακτηριστικό ανθρωπολογικά τύπο του λιπόσαρκου - ξερακιανού Κρητικού – Κρητικιάς που δεν έχει και πολύ σχέση με τους σημερινούς, τουλάχιστον όσο αφορά το βάρος. Θυμίζω   κάτι που σημειώνει ο καθηγητής της προληπτικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης κος Καφάτος ότι: «η παχυσαρκία στα παιδιά μέχρι το 60 στην Κρήτη δεν ήταν μετρήσιμο μέγεθος στατιστικά».     

Ποτέ κανείς, όλα αυτά τα χρόνια, από τους κεντρικούς ή τοπικούς φορείς δεν ασχολήθηκε συστηματικά και συνθετικά με όλες τις πλευρές και την σημασία που έχει η διαχείριση του τοπίου στα πλαίσια της βιώσιμης ανάπτυξης. Κάτι που στην υπόλοιπη Ευρώπη έχει γνωρίσει τεράστια ανάπτυξη όσον αφορά στη αξιοποίηση και επαναξιολόγηση των ενδογενών πόρων, επειδή εδώ και χιλιάδες χρόνια είναι αυτοί που διαμορφώνουν τα ιδιαίτερα φυσικά, πολιτιστικά, ιστορικά και ανθρωπολογικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Ανάλογη είναι και η προσέγγιση μας  για το ιδιαίτερο Κρητικό Τοπίο σαν σύνολο των ενδογενών πόρων το οποίο συμπεριλαμβάνει και τα ανθρωπολογικά χαρακτηριστικά του Κρητικού όπως διαμορφώθηκαν και διαμορφώνονται μέσα από τους αιώνες, με τις παραδόσεις του, τις γαστρονομικές, τις μουσικές, τα ήθη και έθιμα, που τον κάνουν να ξεχωρίζει από τους άλλους τοπικούς πολιτισμούς της Μεσογείου.

Αυτά είναι που μας κάνουν περήφανους για τον τόπο μας και την καταγωγή μας, εδραιώνουν την αγάπη μας όταν γνωρίζουμε την ιστορία μας, με όλα τα δυνατά και αδύνατα σημεία της και παράλληλα μας κάνει να θέλουμε όλες τις πηγές που αποτελούν τις ζωντανές μαρτυρίες μιας εποχής να τις διατηρήσουμε και να τις διασώσουμε ακόμα και όταν στεκόμαστε κριτικά σε πλευρές της με βάση τις σύγχρονες θεωρήσεις της ιστορίας μας. 

Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό πολιτικό και ηθικό αξίωμα, που οφείλουμε σαν κοινωνία να το αντιμετωπίσουμε άμεσα και για χάρη των μελλοντικών γενεών, πριν είναι πολύ αργά. Ένας τόπος δεν μετριέται με το πόσα καταναλώνει αλλά από τον πολιτισμό του, την αισθητική του, την ποιότητα ζωής, στις αστικές και αγροτικές περιοχές, τις αξίες του, το φυσικό περιβάλλον του, την ανεκτικότητα στη διαφορετικότητα, τη δημοκρατικότητα και το πόσο όντως χωρίς να χάνει την ψυχή του είναι μια πραγματικά ανοικτή κοινωνία, όπως την ορίζει ενας από τους σύγχρονους φιλοσόφους ο Κάρλ Πόπερ.

Συμπέρασμα: Η οργάνωση του χώρου και των οικονομικών δραστηριοτήτων, με τα κατάλληλα εργαλεία της χωροταξίας – πολεοδομίας – της οικονομικής γεωγραφίας και των αναλυτικών της μεθόδων θα πρέπει να συμβάλουν ώστε οι τοπικές κοινωνίες να ξεφύγουν από μια διαδεδομένη αντίληψη «οικοπεδομάχων» ή «οικοπεδομαχίας» που αντιμετωπίζει το σύνολο του αστικού και αγροτικού χώρου, σαν τη πρόσοδο μιας μελλοντικής ιδιωτικής συναλλαγής πώλησης και μόνο. Αρνούμενοι πεισματικά τα τελευταία χρόνια την χωροθέτηση και οργάνωση του χώρου σε ζώνες και χρήσεις αποκλειστικές, την προστασία του περιβάλλοντος και προσδιορισμένα με σαφήνεια τα όρια των οικισμών.

Καθοριστικός στα ζητήματα αυτά είναι ο ρόλος των Τοπικών Φορέων προεξαρχόντων των Δήμων, αλλά και της τοπικής κοινωνίας και των ενεργών πολιτών. Επιτέλους θα πρέπει και η κεντρική κυβέρνηση να προχώρηση στη καταργήσει του μέτρου, που διεκδικούμε την παγκόσμια πρωτοτυπία. Μόνο στη χώρα μας ισχύει  η δυνατότητα αστικής δόμησης «οπουδήποτε» αρκεί να έχεις 4 στρέμματα. Έτσι ώστε παράλληλα με τα αντικίνητρα της φορολόγησης της ακίνητης περιουσίας που θεσπίστηκαν τελευταία να πάψει να θεωρείται σαν προσοδοφόρα επένδυση μόνο η οικοδομή - κατοικία και να απορροφά το σύνολο των πόρων ιδιαίτερα της μικρής αποταμίευσης. Στόχος πρέπει να είναι η δημιουργία κινήτρων για την μεταφορά  πόρων σε παραγωγικούς τομείς και κλάδους την τοπικής μας οικονομίας, συμβάλλοντας έτσι και εμείς στο μεγάλο στοίχημα της χώρας που δεν είναι άλλο από την παραγωγική της ανασυγκρότηση.

artemakism@ameksa.gr      

---

[1] Εκπονήθηκε όταν υπουργός Συντονισμού ήταν ο Κ. Μητσοτάκης

Οι πραγματικές ανισότητες του οικονομικού κύκλου στον καπιταλισμό

Τελευταία έχει πυκνώσει η συζήτηση σε διεθνές επίπεδο για την σχέση οικονομικής μεγέθυνσης και όξυνσης των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων, της συγκέντρωσης του παραγόμενου πλούτου σε όλο και λιγότερα χέρια. Η συζήτηση αυτή αφορά τις ανεπτυγμένες χώρες του καπιταλισμού ΗΠΑ και Ευρώπη. Ουσιαστική στη συζήτηση ήταν η έκδοση το τελευταίο χρόνο του βιβλίου του Γάλου Οικονομολόγου Τομά Πικετί «ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤΟΝ 21^Ο ΑΙΩΝΑ» το οποίο προκάλεσε τεράστιο ενδιαφέρον στις ΗΠΑ, για να επακολουθήσει στη συνέχεια η ήττα των Δημοκρατικών και του προέδρου Ομπάμα , στις τελευταίες εκλογές για την ανανέωση της Γερουσίας, από τους Ρεπουμπλικάνους. Οι πολιτικοί αναλυτές αποδίδουν τις αιτίες της ήττας των Δημοκρατικών στην όξυνση των ανισοτήτων ιδιαίτερα στη μεσαία τάξη, παρά το γεγονός ότι η οικονομία των ΗΠΑ και το ΑΕΠ της, όλα αυτά τα χρόνια αυξανόταν, το ίδιο και η απασχόληση. Όμως την ίδια στιγμή ο παραγόμενος νέος πλούτος συγκεντρωνόταν στα χέρια του πλουσιότερου 10% των Αμερικανών, ενώ μειωνόταν τα εισοδήματα του μεγαλύτερου τμήματος της μεσαίας τάξης και των εργαζομένων.

Αντίστοιχα είναι τα φαινόμενα στη χώρα μας σε μια οικονομική συγκυρία του οικονομικού κύκλου σε τελείως διαφορετική φάση: κρίσης και ύφεσης, για πάνω από έξι χρόνια με απώλεια του 25% του ΑΕΠ της χώρας.    

Φέτος το ΑΕΠ της χώρας προβλέπεται να είναι 183,4 δις €, δηλαδή περίπου να έχει επιστρέψει στα επίπεδα του 2004. Όμως όσον αφορά στην κατανομή του καμιά σχέση δεν έχει με το 2004. Οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες το 2014 είναι τεράστιες, λόγω της κρίσης. Εκτός από την υπερφορολόγηση που κύρια πλήττει τους ασθενέστερα οικονομικά, το στοιχείο που βασικά βασίζεται το παραπάνω συμπέρασμα, είναι η ανεργία η οποία το 2014 προβλέπεται να είναι το 26,8% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού, σε σχέση με το 10% του 2004. Η φτωχοποίηση κύρια πλήττει τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, από όπου προέρχεται το σύνολο σχεδόν της ανεργίας, αλλά και τμήματα της μεσαίας τάξης με το κλείσιμο των χιλιάδων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και τους χαμηλοσυνταξιούχους ιδιωτικού - δημόσιου τομέα. Αυτοί που έχουν υποστεί τα πάνδεινα είναι κύρια αυτοί του ιδιωτικού τομέα, μαζί οι νέοι και οι γυναίκες μακροχρόνια άνεργοι, που αποτελούν και το μεγαλύτερο μέρος της στρατιάς των συσσιτίων. Και όμως μέσα σ’ αυτές τις τεράστιες ανισότητες που δημιούργησε η κρίση, υπάρχουν τμήματα που συνεχίζουν να πλουτίζουν, όπως και κάποιοι προνομιούχοι εργαζόμενοι του δημόσιου τομέα που μετά από δικαστικές προσφυγές που έχουν κερδίσει, τους επιστρέφονται οι όποιες περικοπές με την μορφή αναδρομικών. Αυτά τα φαινόμενα αποτελούν μεγάλες κοινωνικοπολιτικές προκλήσεις της κρίσης οι οποίες δεν μπορεί να μένουν χωρίς σχολιασμό, όταν μάλιστα βρίσκουν υποστήριξη από τα πολιτικά κόμματα ιδιαίτερα της αντιπολίτευσης.

Συμπέρασμα: Το πρόταγμα της αναδιανομής του πλούτου στο ανεπτυγμένο καπιταλισμό θα πρέπει να αποτελέσει ξανά στρατηγική πολιτική επιλογή της σοσιαλδημοκρατίας.

artemakism@ameksa.gr       

Οι πραγματικές ανισότητες της κρίσης

Φέτος το ΑΕΠ της χώρας προβλέπεται να είναι 183,4 δις €, δηλαδή περίπου να επιστρέψει στα επίπεδα του 2004. Όμως όσο αφορά την κατανομή του καμιά σχέση δεν έχει με το 2004. Οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες το 2014 είναι τεράστιες, λόγω της κρίσης. Εκτός από την υπερ-φορολόγηση που κύρια πλήττει τους ασθενέστερα οικονομικά.   Το στοιχείο που βασικά το καταμαρτυρεί είναι της ανεργίας που το 2014 προβλέπεται να είναι το 26,8% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού σε σχέση με το 10% του 2004. Κύρια η φτωχοποίηση πλήττει τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα από όπου προέρχεται το σύνολο της ανεργίας και τμήματα της μεσαίας τάξης με το κλείσιμο των χιλιάδων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων  και επίσης τους χαμηλοσυνταξιούχους ιδιωτικού - δημόσιου τομέα. Αυτοί που έχουν υποστεί τα πάνδεινα είναι κύρια αυτοί του ιδιωτικού τομέα, μαζί οι νέοι και οι γυναίκες μακροχρόνια άνεργοι, που αποτελούν και το μεγαλύτερο μέρος της στρατιάς των συσσιτίων. Και όμως μέσα σ’ αυτές τις τεράστιες ανισότητες που δημιούργησε η κρίση υπάρχουν τμήματα που συνεχίζουν να πλουτίζουν και μέσα στην κρίση, όπως και εργαζόμενοι του δημόσιου τομέα που μετά από δικαστικές προσφυγές που έχουν κερδίσει τους επιστρέφονται οι όποιες περικοπές με την μορφή αναδρομικών. Αυτά τα φαινόμενα αποτελούν τις μεγαλύτερες κοινωνικές - πολιτικές προκλήσεις της κρίσης. Και δεν μπορεί να μένουν χωρίς σχολιασμό, όταν μάλιστα βρίσκουν υποστήριξη από τα πολιτικά κόμματα ιδιαίτερα της αντιπολίτευσης.

artemakism@ameksa.gr       

Με το Φακό της Καθημερινότητας

Οι καιροί αλλάζουν πάντα. Ένα από τα γνωστά τραγούδια του Bob Dylan ήταν «The Times They are A Changing»! Ζούμε σήμερα σε μια διαφορετική Οικονομία και Κοινωνία από αυτή που γνωρίζαμε πριν 1/4 του αιώνα μας: μια παγκόσμια κοινωνία όπου οι ιδέες και οι γνώσεις εξαπλώνονται με τρομερές ταχύτητες και όπου η αύξηση των συναλλαγών και των χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων στο κόσμο είναι 300 φορές υψηλότερη από ότι το 1970. Μόνο η Ευρώπη μένει προσκολλημένη στις Γερμανικές εμμονές του πληθωρισμού και των παραμέτρων της Συνθήκης του Maastricht της περιόδου 1991-1992. Παρά το ότι η ύφεση έχει απογύμνωση τις εμμονές του 3% του ελλείμματος/ΑΕΠ. Γιατί όπως παρατηρεί τελευταία ο καθηγητής και πρώην Επίτροπος Ρομάνο Πρόντι το 3% έχει έννοια σε ορισμένες περιόδους, ενώ σε άλλες θα ήταν σωστό το μηδέν, ή σε άλλες ακόμα θα ήταν σωστό το 4% ή το 5%. Γιατί χωρίς αμφιβολία οι καιροί αλλάζουν πάντα. Αρά και οι κανόνες, θα οφείλουν να είναι περισσότερο ελαστικοί και διαφανείς για να γίνεται σεβαστή η λειτουργία τους. Σήμερα είναι πασιφανές ότι απαιτείται μεγαλύτερη ευελιξία όσο αφορά τους κανόνες της Συνθήκης, όμως αντιμετωπίζεται το τοίχος της αδιαλλαξίας και των εμμονών της Γερμανίας, κατάλοιπα της περιόδου της Βαϊμάρη.

Προσφορά – Ζήτηση. Το πρόβλημα για την Ευρωζώνη όντως είναι η ζήτηση. Όχι όμως για την Ελλάδα που είναι η προσφορά. Αυτό δεν είναι ανάγκη να είναι κάποιος οικονομολόγος για να το καταλάβει. Από την αρχή της κρίσης πολλοί υποστηρίζαμε σε αντίθεση με τους οικονομολόγους του ΣΥΡΙΖΑ ότι σε σχέση με την Ιταλία το δικό μας πρόβλημα ήταν το αναπτυξιακό έλλειμμα της χώρας. Αντίθετα η γειτονική χώρα ήταν μετά την Γερμανία η δεύτερη μεγαλύτερη δύναμη στο τομέα της Μεταποίηση, στη Ευρώπη. Η διαφορά αυτή εκφράζεται εδώ και χρόνια στα διαρθρωτικά ελλείμματα της χώρας όπως είναι το Εμπορικό Ισοζύγιο και Συναλλαγών.

Εμείς ή Αυτοί. Το βασικό στρατηγικό πλεονέκτημα που προσπαθεί να αναδείξει ο ΣΥΡΙΖΑ , στο «εμείς ή αυτοί» που σήμερα προσπαθεί στα πλαίσια της στροφής στη "μετριοπάθεια" να αμβλύνει είναι: ότι εμείς θα διαπραγματευτούμε ενώ η κυβέρνηση όχι. Δεν αιτιολογεί όμως, ούτε τεκμηριώνει τους λόγους. Όταν το επιχειρεί πέφτει στο χυδαίο λαϊκισμό και του χαλάει η σούπα της μετριοπάθειας. Να δούμε πως θα "ωριμάσει" και αν θα ενηλικιωθεί από τις παιδικές αρρώστιες και αντιφάσεις του;

Μετριοπαθείς. Πόσο "φιλικό στο χρήστη" μπορεί να γίνει κάτι το οποίο είναι βαθιά συντηρητικό; Αν εξαιρέσουμε ορισμένες φωνές "μετριοπαθών" που και για αυτές έχω τις επιφυλάξεις μου, παρά το γεγονός ότι υπάρχει η πρόκληση της εξουσίας; Ο Μακιαβέλι υποστήριζε ότι η πολιτική είναι ο θάνατος της Αλήθειας! Θα επαληθευτεί στη περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ;

Γραφικότητες. Για όσους δεν καταλαβαίνουν τις γραφικότητες του δημάρχου Χαλανδρίου, να γίνει η παρέλαση υπό τους ήχους του ύμνου του ΕΑΜ (παραλλαγή από ρώσικο τραγούδι, δεν είναι αυτός ο αληθινός ύμνος του). Είναι για να προβάλλει  ότι και σήμερα ο Αγώνας είναι Εθνικοαπελευθερωτικός ενάντια στους ξένους κατακτητές.

Διαπραγματεύσεις – Συμβιβασμοί. Τελικά Συμβιβασμός μεταξύ των κυβερνήσεων Ρέντσι - Ολάντ και της Επιτροπής. Ναι μεν μείωσαν τα δημοσιονομικά τους ελλείμματα στους προϋπολογισμούς του 2015 όχι όμως  στο αρχικό ύψος που πρότεινε η Επιτροπή. Έτσι φτάσαμε στο να «προστατευτεί η αξιοπιστία της ως θεματοφύλακα των Συνθηκών» από την μία και να υπάρξει μεγαλύτερη ευελιξία στο Σύμφωνο Σταθερότητας από την άλλη. Δεν ξέρω μέχρι που μπορεί να φτάσουμε σε τεντωμένο σχοινί, με δεδομένη τη άσχημη σημερινή οικονομική συγκυρία στη Ευρωζώνη της μηδενικής ανάπτυξης. Χρειάζονται πολιτικές πρωτοβουλίες και άμεσος  επαναπροσδιορισμός των κανόνων στη Ευρωζώνη υπερβαίνοντας τις γερμανικές ψυχώσεις;

Η Τραγωδία στους δρόμους μας. Ποιο είναι πρώτο; Το προστατευτικό διαχωριστικό Διάζωμα στο Β.Ο.Α.Κ. ή οι Έξυπνες Κάμερες; Είναι ακριβώς η ίδια συζήτηση αν πρώτο είναι το αυγό ή η κότα; Τελικά κανείς θα μιλήσει για την ύψιστη σημασία που έχει αυτό το ζώο που λέγεται Άνθρωπος να Οδηγεί ΣΕΒΟΜΕΝΟΣ ΤΟ ΚΩΔΙΚΑ ΟΔΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ! ΟΛΑ τα άλλα έπονται.

artemakism@ameksa.gr               

Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΑΠΟΨΗ Αριστερές παπαρολογίες με αρχή-μέση-τέλος, Θεσ/νικη – ΔΕΘ, Σεπτεμβριος 2014.

Η κρίση ξεκίνησε  σαν ένα μικρό «παραμύθι για δράκους» που μας διηγήθηκε ο Αλέξης, είναι μόνο «συστημική» όπως μας είπε ο Ε. Τσακαλώτος, για να καταλύξει στους μαιάνδρους του εθνικολαϊκισμού, περί προδοσίας – Γουδί – δοσίλογων – μερκελιστών της  ΠΛΑΤΕΙΑΣ των αγανακτησμένων, με τους «διανοούμενους» Κουτρούγκαλους-Βαρουφάκιδες & Σία. Είχαν προηγηθεί τα αντικαπιταλιστικά κινήματα των μπουρζουάδων «του δεν πληρώνω» και των γραφικών αστέρων – δημάρχων της «Τελεία».

Σήμερα διανύουμε την φάση της αρπαγής της Εξουσίας και της Περσεφόνης σε ένα νέο ζόφο ακατάσχετων ιδεοληψιών.

Αρχίζουν να «ΜΑΣ ΤΡΟΜΑΖΟΥΝ ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ» και «η έλλειψη Οδικού Χάρτη για  έξοδο από το Μνημόνιο»!! Μας το είπε ο Γ.Σταθάκης μετά από την επιστροφή του από την ετήσια ΓΣ του ΔΝΤ! Και όλα αυτά μπροστά από ένα τελείως θολό τοπίο «ακύρωσης των μνημονιακών νόμων» και «επαναδιαπραγμάτευσης της δανειακής σύμβασης».

Όλα αυτά θα γίνουν σε συνενόηση με τους δανειστές και εταίρους μας και χωρίς σκίσιμο και μονομερείς ενέργειες λέει το 70% των παλαβών ριζοσπαστών αριστερών, με το άλλο 30% να είναι έτοιμο για όλα και να προτείνει την προετοιμασία του Σχεδίου Β, μαζί με Αλαβάνο και έξοδο της χώρας από το Ευρώ και πρόσω ολοταχώς για την Δραχμή . Είναι οι νεοκομμουνιστές της Αριστερής Πρωτοβουλίας των Λαπαβίτσα-Λαφαζάνη και των κινημάτων αντίστασης και ανατροπής του Καπιταλισμού!

Και ο επίλογος για την εφαρμογή ένος Προγράμματος Κυβέρνησης της Αριστεράς, «χρειάζεται Αίμα και Δάκρυα», προτείνει από την άλλη πλευρά του Αντλαντικού ο Γ Βαρουφάκης που συντόνισε και την μεγάλη στροφή του ΤΕΞΑΣ η οποία κατάληξε σε διεθνή συμμαχία με κύκλους των liberals, εκφράζοντας και την στροφή του Συριζα από την Αμέρικα Λατίνα του Τσάβες και της Κριστίνα Φερνάντες προς την άλλη πλευρά της Αμερικής στις ΗΠΑ «Δολοφόνοι των λαών Αμερικάνοι»!

Για να επακολουθήσει η μεγάλη περίοδο διαμόρφωσης του ευρωπαϊκού προφίλ του Αλέξη ως επικεφαλής υποψηφίου της Ευρωπαϊκής Αριστεράς στις τελευταίες Ευρωεκλογές –lista Tsipras, Ιταλία - με προϊόντα «αριστερής ελπίδας» made in Greece, καθιστώντας τη χώρα το «εξαγωγικό θαύμα» στη Ευρώπη σε «αριστερές παπαρολογίες», μέσω των Focolari έφτασε μέχρι τον Πάπα Φραντσέσκο «το Πάπα των φτωχών» στα πλαίσια του διαλόγου μεταξύ των διαφορετικών δογμάτων! Πριν όμως είχε προηγηθεί το Αγιο Ορος και το εμβάπτισμα στα άδυτα της Ορθοδοξίας και του Μοναχισμού, μπροστά στην αγία εικόνα της Παναγίας «Άξιον Εστί»!

Με αποκορύφωμα την συνάντηση με το νέο-ανορθολογισμό των Ανεξάρτητων Ελλήνων των Ψεκασμένων του Π Καμένου, για προγραμματικές συγκλίσεις στο αν θα πρέπει να προβάλλουν αντίσταση στο νέο-μερκελικό τοκογλυφικό κεφάλαιο που δυναστεύει την χώρα με τα νέο-αποικιακά μνημόνια και τους ελέγχους των σεκιουριτάδων στα αεροδρόμια!

Η παρουσίαση του Προγράμματος «βλέπουμε και κάνουμε» της Θεσ/νικης επιμελήθηκε ο Γ Δραγασάκης για την «ανθρωπιστική κρίση» χωρίς οικονομία. Αποτελεί μέρος ενός συνολικότερου προγράμματος που δεν παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ λόγο διαφωνίας ως προς το Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας μεταξύ Μηλιού και Σταθάκη ως προς το τι ορίζεται Μεγάλη Περιουσία;[Η ΝΕΑ ΒΙΒΛΟΣ ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΩΝ ΙΔΕΩΝ, την επιμέλεια έχει ο Γιάννης Δραγασάκης]*

*όλα αυτά στρατηγικό στόχο έχουν να τροπάξουν ΔΑΝΕΙΣΤΕΣ – ΑΓΟΡΕΣ – ΤΡΟΙΚΑ – Ε.Ε. για να καταλάβουν όλοι ότι δεν θα παίξουμε το «chicken game» και να είναι έτοιμοι γιατί ερχόμαστε …..Συριζα ante Portas!!!

Αεροδρόμιο Ι. Δασκαλογιάννη είναι πρόβλημα νομικό ή αναπτυξιακό;

Αεροδρόμιο Χανίων: είναι πρόβλημα ΝΟΜΙΚΟ ή ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ; Μήπως υπερβάλουμε πάλι σαν τοπικοί φορείς; Ποιο είναι το ζητούμενο για το αεροδρόμιο Ι Δασκαλογιάννης, αν θα είναι η διαχείριση του δημόσια, μικτή ή ιδιωτική (Προκήρυξη: παραχώρηση για 30 χρόνια με δικαίωμα επέκτασης συν 10 χρόνια)  ή αν τα επόμενα χρόνια διασφαλίζονται οι χρηματοδοτήσεις για την παραπέρα ανάπτυξη των υποδομών και της λειτουργίας του οι οποίες θα πρέπει να ανταποκρίνονται στις αναπτυξιακές ανάγκες μιας περιφερειακής αγοράς τουριστικής κατά κύριο λόγο αλλά όχι μόνο;  Ο στόχος πρέπει να είναι η διασφάλιση ενός αεροδρομίου σύγχρονου και αποδοτικού, αυξάνοντας την ανταγωνιστικότητα του τοπικού οικονομικού συστήματος. Ποια η εμπειρία και οι καλές πρακτικές από την διαχείριση των αεροδρομίων σε όλη τη Ευρώπη από το 80 και μετά; Μήπως παντού ακόμα και στα αεροδρόμια που παραμένουν σε φορείς με δημόσιο χαρακτήρα έχουν αναλάβει εξειδικευμένες εταιρείες του δημόσιου την διαχείριση τους και όχι υπηρεσίες τύπου ΥΠΑ, όπως συμβαίνει στη χώρα μας; Μάλλον δεν καταφέραμε όπως και σε άλλα θέματα να παρακολουθήσουμε  τις εξελίξεις στις διεθνείς αερομεταφορές και τις ιδιωτικοποιήσεις αεροδρομίων από την δεκαετία του 90 στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης. Το σίγουρο είναι ότι τα επιχειρήματα για αύξηση κομίστρων αεροδρομίων λόγω ιδιωτικοποίησης ή για κινδύνους για τις εταιρείες low cost είναι έωλα.  Τα προβλήματα της ανάπτυξης τοπικής ή εθνικής, δεν μπορεί να συνεχίζουν να αντιμετωπίζονται στο νέο παραγωγικό πρότυπο της χώρας με μοχλό ανάπτυξης το δημόσιο. Όταν μάλιστα μιλάμε για ένα κράτος με ένα τεράστιο δημόσιο χρέος, που έστω μακροπρόθεσμα θα πρέπει να αποσβέσει, κατά συνέπεια οι δημόσιες επενδύσεις σε έργα υποδομής θα είναι αυστηρά στοχευμένες. Σχήματα σύμπραξης Ιδιωτικού – Δημόσιου - μικτές επιχειρήσεις,  (πέρα από το γεγονός ότι η αξιοποίηση  της περιουσίας του δημόσιου για ένα κράτος που έχει χρεοκοπήσει είναι τελείως λογική)  ή η ιδιωτικοποίηση, σαν εμπειρία είναι πολύ διαδεδομένη σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες, και είναι αναγκαία και μπορούν να εξασφαλίσουν ιδιωτικά κεφάλαια για έργα υποδομής που άμεσα έχουμε ανάγκη και το ελληνικό δημόσιο δεν μπορεί να εξασφαλίσει.

Το αεροδρόμιο του Trapani στην Σικελία είναι μια καλή εμπειρία ιδιωτικοποίησης μικτής επιχείρησης (ιδιωτικό 49% - δημόσιο Περιφέρεια Σικελίας 49% και 2% Εμπορικό Επιμελητήριο), στo οποίo αεροδρόμιο δραστηριοποιείται και η Ryanair. Πρόταση ανάλογη με αυτή που κάνει η νέα Δημοτική αρχή των Χανίων για συμμετοχή του Δήμου σε κοινοπρακτικό σχήμα για αεροδρόμιο υπό δημόσιο έλεγχο, με μεγάλη όμως καθυστέρηση, επειδή οι διαδικασίες της προκήρυξης είναι στη τελική φάση.   Το αναφέρω, γιατί ένα από τα κοινοπρακτικά σχήματα που έχει υποβάλλει εκδήλωση ενδιαφέροντος είναι και η εταιρεία της Αργεντινής Corporation America SA – METKA AE η οποία συμμετέχει στο κοινοπρακτικό σχήμα και με τοπικούς φορείς στη διαχείριση του αεροδρομίου του  Trapani – Σικελία, ίδιας δυναμικότητας περίπου σε αφίξεις με το Χανίων.  Στο συγκεκριμένο αεροδρόμιο τα εισιτήρια είναι εξίσου ανταγωνιστικά   με άλλους προορισμούς σε αεροδρόμια με δημόσια διαχείριση. Τα βασικά αιτήματα των εταιρειών χαμηλού κόστους είναι ασφαλώς και οι φόροι του  αεροδρομίου να είναι χαμηλοί (παραμένουν αρμοδιότητα του δημόσιου), κυρίως όμως έχουν σχέση με διευκολύνσεις που απαιτούν σε εγκαταστάσεις, πίστες παρκαρίσματος, κλπ που εξυπηρετούν το μοντέλο διαχείρισης αυτών των εταιρειών που είναι τα χαμηλά κοστολόγια τους. Επίσης θα πρέπει να εξεταστεί και να γίνει αίτημα των τοπικών φορέων, το αεροδρόμιο Χανίων εκτός από επιβατικό να γίνει και αεροδρόμιο διακίνησης εμπορευμάτων και να συνδέεται άμεσα με τις αναπτυξιακές μας ανάγκες για μεταφορά ευπαθών αγροτικών προϊόντων σε αγορές του εξωτερικού (μοντέλο Ισραήλ).

Αρτεμακης Μιχάλης Οικονομολόγος - Μελετητής

artemakism@ameksa.gr