Φτάνουν οι επτά πτωχεύσεις οι επτά πόλεμοι και οι τέσσερεις εμφύλιοι.

Πολλοί νομίζουν ότι η τραγική κατάσταση που βρίσκεται η χώρα θα ξεπεραστεί με τις κοκορομαχίες μεταξύ των κόμματων και τις διχαστικές και εμφυλιοπολεμικές  αντιπαραθέσεις, που το ελάχιστο που μπορείς να πεις είναι ότι είναι ανιστόρητες.

Για αυτή την κατάσταση έχουν ευθύνη τα κόμματα εξουσίας πριν την κρίση, όμως  τεράστιες είναι οι ευθύνες των λεγόμενων αντι-μνημονιακών κομμάτων, μετά που ξέσπασε η κρίση, ιδιαίτερα του εθνικο-λαϊκιστικού τόξου.

Η περίοδος της κρίσης, ήταν μια μοναδική ευκαιρία, να δημιουργηθεί ένα κλίμα συναίνεσης μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων του δημοκρατικού τόξου, που θα είχε σαν στόχο την ανασυγκρότηση και το εκσυγχρονισμό της Ελληνικής Οικονομίας – Κοινωνίας, μέσω ενός Εθνικού Σχεδίου, που θα στηριζόταν στη πλειοψηφία των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων του τόπου. 

Αντ’ αυτού, έχουμε εισπράξει την ολική παρακμή της πολιτικής και την αποσύνθεση της κοινωνικής συνοχής, με την οικονομία σε ύφεση και την ανεργία στα ύψη για έβδομο συνεχόμενο χρόνο.  Από   τα έξι σχέδια διάσωσης στην Ε.Ε., τα πέντε (5) έχουν πετύχει εκτός ένα (1) της Ελλάδος. Μήπως είναι καιρός να βάλουμε νερό στο κρασί μας.

artemakism@ameksa.gr

Η νομιμοποίηση δεν απαλλάσσει την κυβέρνηση από ευθύνες.

Όταν η οικονομία έχει βουλιάξει στη στασιμοχρεοκοπία, είναι λογικό να περιορίζεις τα μέσα για να πετύχεις πλεονάσματα στην αύξηση της φορολογία ή στην μείωση των δαπανών. Δηλαδή μόνο σε δημοσιονομικές πολιτικές.

Αυτή η κυβέρνηση αρνείται κάθε ιδέα μείωσης δαπανών αδυνατώντας να βάλει την χώρα σε τροχιά ανάπτυξης, ή επειδή χάλασε το ελατήριο του πρωθυπουργού, ή επειδή πέφτει συνεχώς θύμα των ιδεοληψιών των διαφόρων υπουργών της, καθιστώντας την αναξιόπιστη στους επενδυτές, ή λόγω του κρατισμού της.

Το μόνο που της μένει είναι να μας πεθάνει   στους φόρους και όπου αντέξουμε. Είμαστε η μόνη χώρα του ΟΟΣΑ που αυξάνει την φορολογία της, σε περίοδο ύφεσης μάλιστα.  Όποιος τους ψήφισε πιστεύω να αντιλαμβάνεται πλέον ότι η ζημιά είναι τεράστια όχι μόνο για την τσέπη του αλλά πάνω από όλα για την χώρα.

Καθυστέρησαν την επιστροφή στην ανάπτυξη και την έξοδο από την ύφεση για τουλάχιστον δύο χρόνια. μας φόρτωσαν το τρίτο μνημόνιο πάνω από 100 δις και οδήγησαν την χώρα στο περιθώριο των εξελίξεων τόσο όσον αφορά τις θετικές εξελίξεις με το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, όσο και τα μηδενικά επιτόκια της ΕΚΤ.

Αυτό λέγεται λίαν επιεικώς εθνική καταστροφή. Η νομιμοποίηση  μιας κυβέρνησης δεν την απαλλάσσει από τις τεράστιες πολιτικές της ευθύνες που δεν είναι μόνο οικονομικές. Όταν μάλιστα το αφήγημα της στηρίχτηκε σε τεράστια ψέματα που εξαπάτησαν τους πολίτες για την υφαρπαγή της ψήφου τους.  

Ο νέος προϋπολογισμός λιτότητας με νέα μέτρα 3,3 δις μεταφοράς από την κατανάλωση στα ταμεία του κράτους είναι το αποτέλεσμα της επιδείνωσης της οικονομίας από τους άστοχους και ανερμάτιστους χειρισμός της κυβέρνησης το 2015.  Ο μόνος υπεύθυνος είναι ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση του και κανείς άλλος.

artemakism@ameksa.gr

Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Τζων Μέυναρντ Κέυνς

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος είναι αναμφισβήτητα ο σημαντικότερος Φιλελεύθερος Έλληνας πολιτικός  της Νεώτερης Ιστορίας μας.

Ψαχουλεύοντας την προσωπική του βιβλιοθήκη 7177 τίτλοι βιβλίων, που φυλάσσεται σε ξεχωριστεί αίθουσα στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Χανίων, μπορείς να καταλάβεις ότι ο μεγάλος Έλληνας πολιτικός ήταν μέσα στην κίνηση των νέων ιδεών για την εποχή του. Είναι σημαντικός ο αριθμός από τα βιβλία του John Maynard Keynes που υπάρχουν στην συλλογή του. Όταν ακόμα ο Κέυνς δεν ήταν τόσο γνωστός. Ξεχώρισα λοιπόν δύο σημαντικά βιβλία του από την βιβλιοθήκη του Ελευθερίου Βενιζέλου το The economic consequences of the peace/ London Macmillan 1920 (Οι Οικονομικές συνέπειες της Ειρήνης) και A revision of the Treaty: being a sequel to the economic consequences of the peace / London Macmillan 1922 (Για μια αναθεώρηση της Συνθήκης: είναι μια συνέχεια για τις οικονομικές συνέπειες της ειρήνης).

Και τα δύο βιβλία έχουν γραφεί στο τέλος του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου και αφορούσαν τις πολύ βαριές αποζημιώσεις που επιβλήθηκαν από τους συμμάχους στη Γερμανία και τις προειδοποιήσεις του Keynes στο που μπορούσαν να οδηγήσουν.

Γιατί τα γράφεις αυτά θα ρωτήσει κάποιος; Για τον απλό λόγο ότι ο Ελευθέριος Βενιζέλος αν διαπραγματεύτηκε με τόση μεγάλη επιτυχία για τα εθνικά συμφέροντα και τις τύχες της χώρας μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και πριν την  Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, ήταν γιατί δεν είχε «αυταπάτες» σαν κάποιους σημερινούς και γνώριζε σε βάθος τους διεθνείς συσχετισμούς όπως επίσης τις ιδέες που κυοφορούσαν στην διεθνή σκακιέρα. Όπως ήταν και αυτές του τότε νεαρού Άγγλου Οικονομολόγου πολύ πριν την παγκόσμια αναγνώριση του και την «Κεϋνσιανή Επανάσταση» στην Οικονομία.

artemakism@ameksa.gr       

Περί επιστροφής στην Ανάπτυξη;

Όσοι προσπαθούν να αντιληφθούν τι θέλει να πει η κυβέρνηση περί Αναπτύξεως μάλλον θα πρέπει να διεκδικήσουν τον τίτλο του μαζοχιστή στην προσπάθεια που πρέπει να κάνουν για να καταλάβουν: τι στρατηγική και τι στόχους θέτει την επόμενη περίοδο για την Ελληνική Οικονομία και μέσω ποιον πολιτικών και εργαλείων θα τις υλοποιήσει;

Αφού άφησε την χώρα χωρίς Αναπτυξιακό Νόμο για σχεδόν δύο χρόνο, με την ψήφιση του αυτές τις μέρες από την βουλή,  με πολλές τυμπανοκρουσίες μας λέει ότι Ο Νέος Αναπτυξιακός Νομός είναι «ειδικής πολιτικής και κοινωνικής βαρύτητας»(Αυγή 11/6).

Ο νέος νόμος εκ προοιμίου θα πρέπει να πούμε ότι για τα επόμενα χρόνια 2016 – 2022 θα διαθέσει μόλις 480 εκ € κεφαλαιακές ενισχύσεις για επενδύσεις. Δηλαδή θα διαθέσει πολύ περιορισμένους ως ανύπαρκτους χρηματοδοτικούς πόρους. Μόνο να σκεφτούμε ότι για να εξοφληθούν οι παλιές οφειλές σε παλαιότερα επενδυτικά σχέδια των δύο προηγούμενων αναπτυξιακών το ύψος των ενισχύσεων ανέρχονται στα 2,5 δις (Οικονομική/Καθημερινή 5/06). Κατά συνέπεια δεν πρόκειται να χρηματοδοτηθεί ούτε ένα νέο επενδυτικό σχέδιο εκτός αυτών μέσω των φορολογικών κινήτρων που δίνονται και είναι αυξημένα σε σχέση με τις ανύπαρκτες κεφαλαιακές επιδοτήσεις. Αυτό η κυβέρνηση το προβάλει σαν τομή.

Άρα η όποια μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων θα εξαρτηθεί περισσότερο από το γενικότερο κλίμα την ανάκτηση της αξιοπιστίας της χώρας στο εσωτερικό και το εξωτερικό, την δημοσιονομική σταθερότητα, την πορεία των μεταρρυθμίσεων, κλπ. Δηλώσεις όπως αυτές του κ. Σπίρτζη για το Ελληνικό και οι βολές του για τον επικεφαλής του ΤΑΙΠΕΔ δεν βοηθούν στην παραπάνω κατεύθυνση. Θυμίζω ότι πρόσφατες μελέτες σημειώνουν ότι η χώρα για να καλύψει μέρος από την απώλεια του ΑΕΠ και της απασχόλησης της περιόδου της κρίσης θα πρέπει να προχωρήσει σε επενδύσεις μέχρι το 2020 γύρω στα 100 δις €.    

Αυτό όμως που προξενεί θυμηδία είναι αυτό που μας παρουσιάζει η κυβέρνηση σαν «τομές σε σχέση με τις προηγούμενες πολιτικές: το τερματισμό λέει των παθητικών πολιτικών παρακολούθησης και υποστήριξης των καθιερωμένων οικονομικών τάσεων,» και το τερματισμό της εσωτερικής υποτίμησης και την ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας «με το βλέμμα στραμμένο ψηλά» (Αυγή 11/06)

Εδώ ο καθένας καταλαβαίνει ότι όχι μόνο η πρώτη φορά αριστερά δεν έχει καμία σχέση με την Πραγματική Οικονομία, αλλά την ίδια στιγμή συνεχίζει να αυταπατάται. Τώρα όμως δεν μπορεί να το χρησιμοποιεί σαν δικαιολογία γιατί απλά κυβερνά. Αρά έχει και την απόλυτη ευθύνη των πράξεων της. Και τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα δεν έχουν καμιά αξία γιατί συγκρούονται με την πραγματικότητα της καθημερινότητας. Αυτό που αποδεικνύει είναι ότι η κυβέρνηση δεν είχε και δεν έχει κανένα σχέδιο για την χώρα. Ούτε πώς θα βγει από την κρίση για αυτό μετά την διαπραγμάτευση με τα πουκάμισα έξω ψηφίζουν τα πάντα; Εντάξει να τους αναγνωρίσουμε ότι το κάνουν μετά από «σκληρή διαπραγμάτευση»! Ούτε που στοχεύουν να πάει η χώρα; Το μόνο σχέδιο που έχουν είναι Πως θα διατηρηθούν όσο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μπορέσουν στην εξουσία. Και για αυτό το σκοπό θα χρησιμοποιήσουν τα επικοινωνιακά τερτίπια του φαίνεσθε και των λέξεων χωρίς περιεχόμενο και ουσία, μπας και μπορέσουν να συνεχίσουν την εξαπάτηση αυτή τη φορά κάποιων κοινωνικών κατηγοριών του πληθυσμού; Η εσωτερική  υποτίμηση αναφορικά με μισθούς έγινε τα προηγούμενα χρόνια χωρίς όμως να συνοδευτεί με όλες τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις; Σε ένα ζήτημα που η κυβέρνηση θα έπρεπε να δεσμευτεί είναι αν θα κάνει τις επιπλέον μεταρρυθμίσεις που η χώρα έχει ανάγκη και ότι θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις να προσελκύσει ιδιωτικές επενδύσεις που είναι οι μόνες που μπορούν να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και σταθερής απασχόλησης τα επόμενα χρόνια. Διαφορετικά το «με το βλέμμα στραμμένο ψηλά» δεν έχει κανένα περιεχόμενο.

Αναδιανέμεις πλούτο όταν παράγεις πλούτο με δικά σου μάλιστα μέσα. Οι πρόσοδοι από δανεικά και να ζεις πάνω από τις δυνατότητες σου, είναι αυτά που μας οδήγησαν στο σημερινό σημείο. Παράλληλα όλα αυτά τα χρόνια δεν επιδιώξαμε να αξιοποιηθεί η δημόσια περιουσία προς όφελος του συνόλου των φορολογούμενων. Αντίθετα κυριάρχησαν ιδεοληψίες πίσω από τις οποίες κρύβονται μεγάλα ή μικρά συμφέροντα ομάδων που νεμόταν και διασπάθιζαν για ίδιο όφελος το δημόσιο πλούτο.     

Τα  θέματα για την Ανάπτυξη με τα οποία θα πρέπει να αναμετρηθεί στο άμεσο μέλλον η κυβέρνηση, είναι: η δημιουργία ενός παραγωγικού μοντέλου προσανατολισμένου στις εξαγωγές που θα έχει σαν κινητήριο μοχλό τον ιδιωτικό τομέα. Παράλληλα με την λειτουργία ενός σύγχρονο κράτος και μίας δημόσιας διοίκησης αποτελεσματικής  ικανής να διασφαλίζει ένα σταθερό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις. Το οποίο θα μπορεί να στηρίζει την καινοτομία, τις νέες τεχνολογίες, την έξυπνη εξειδίκευση, την πράσινη ανάπτυξη με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον και θα συμβάλλει στη αξιοποίησης και ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας.  Όπως είναι το σύμπλεγμα το αγροτοδιατροφικό, του τουρισμού – πολιτισμού, της οικονομίας της γνώσης, της πράσινης ανάπτυξης - ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κλπ.  Όπως  ήταν το πρόγραμμα Ήλιος που καθιστούσε την χώρα εξαγωγέα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αντί του διακομιστεί των αγωγών φυσικού αερίου και υδρογονανθράκων.

Αυτά είναι ορισμένα μόνο παραδείγματα που μπορεί να κάνουν συγκεκριμένο το περιεχόμενο γύρω από την Ανάπτυξη και για τα οποία θα πρέπει να αξιολογηθούν οι όποιες πολιτικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης, πέρα από τις γενικόλογες διακηρύξεις και τις αντικρουόμενες δηλώσεις των υπουργών της.   

artemakism@ameksa.gr    

Αρτεμακης Μιχάλης

Οικονομολόγος

Πρόκειται για στροφή;

Αρκετοί είναι εκείνοι που αντιλαμβάνονται το βάθος και τα αίτια της κρίσης στη χώρα;

Και ότι αυτή είναι πρωτίστως πολιτική, πολιτισμική, κοινωνική και δευτερευόντως οικονομική, σε αυτή τη φάση της κρίσης; Η περίοδο της συνεχούς ανάπτυξης μετά την μεταπολίτευση και ιδιαίτερα από το 1981 και μετά. Εκτός από την δημιουργία της Μεσαίας Τάξης, του Κράτους Πρόνοιας και ότι άλλο θετικό πρέπει να χρεώσουμε στη Μεταπολίτευση όπως την ενίσχυση και διεύρυνση της Δημοκρατίας, την μακρά περίοδο πολιτικής σταθερότητας, κλπ. Από ένα σημείο και μετά η χώρα και το πολιτικό της σύστημα δεν κατάφερε να παρακολουθήσει τις αλλαγές της παγκοσμιοποίησης και της συμμετοχής της στη Νομισματική Ένωση, ώστε να υιοθετήσει έγκαιρα μια σειρά μεταρρυθμίσεων αναφορικά με των εκσυγχρονισμό της και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της. Αντίθετα έμεινε προσκολλημένη στο παρελθόν στα «κεκτημένα», στην ακινησία , υπό το φόβο του πολιτικού κόστους. Δημιουργώντας ένα παρακμιακό Αξιακό Σύστημα με έντονα τα στοιχεία του ατομικισμού, του κοινωνικού αυτοματισμού, του ωχαδερφισμού, της κρατικοδίαιτης επιχειρηματικότητας ή της επιχειρηματικότητας της αρπαχτείς, της αντικατάστασης της όποιας αξιολόγησης με το πελατειακό σύστημα, της υποκατάστασης οποιασδήποτε σοβαρής συζήτησης και ουσιαστικού δημοκρατικού διαλόγου για δικαιώματα και υποχρεώσεις, με το λαϊκισμό των παροχών προς όλους και μόνο των δικαιωμάτων, που μάλιστα θεωρούταν αιώνια, ανεξάρτητα από προβλήματα και αλλαγές στο εξωτερικό περιβάλλον αλλά και στο χρόνο.

Σε όλα αυτά πρωταγωνίστησε ένα νέο μπλοκ δυνάμεων «αντι-συστημικών» σε πρώτη φάση και αντι-μνημονιακών στην συνέχεια από την ριζοσπαστική αριστερά και ακροαριστερά μέχρι την ακροδεξιά του ευρωσκεπτικισμού και ότι «ένας άλλος δρόμος ήταν εφικτός», που εκφράστηκε με το κίνημα των «αγανακτισμένων» στις πλατείες; Αυτά τα κινήματα, παράλληλα με εκείνα του «δεν πληρώνω» και τις διάφορες ισχυρές συντεχνίες του δημόσιου τομέα, διαμόρφωσαν και ενίσχυσαν τελικά την νέα πραγματικότητα της δημοκρατίας των συναισθημάτων.

Όλα αυτά στην πορεία αποδείχτηκαν όχι μόνο ανεφάρμοστα, αλλά και οι ίδιοι οι θιασώτες τους αναγκάστηκαν να κάνουν στροφή 180^ο αφού όμως πρώτα ανέλαβαν να διαχειριστούν την διακυβέρνηση της χώρας.  

Η πρώτη απόπειρα της 7μηνης  διακυβέρνησης όχι μόνο οδήγησε στην αποτυχία της διαπραγμάτευσης: κατάργηση των μνημονίων, διαγραφής του χρέους και κατάργηση της λιτότητας; Αλλά είχε και σαν συνέπεια να αυξηθεί το «κόστος της αξιοπρέπειας» με ένα νέο Μνημόνια (MοU ΙΙΙ) και να επιβαρύνει την χώρα με 85 δις, χωρίς να ήταν αναγκαίο. Εκτοξεύοντας το δημόσιο χρέος πάνω από το 200% του ΑΕΠ και καθιστώντας το μη βιώσιμο.   Ήταν τελικά το αποτέλεσμα των πειραματισμών νεοφώτιστων ή της συνωμοσίας των άσχετων ή αδαών της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ;

Τώρα όμως έχει φτάσει η ώρα της Αλήθειας! Τα ψέματα έχουν τελειώσει!

Το αντιμνημονιακό μέτωπο κατάρρευσε, οδηγώντας σε διάσπαση το  μόρφωμα του ΣΥΡΙΖΑ (αυτό που μέχρι χθες θεωρούταν το Ευρωπαϊκό παράδειγμα κόμματος της Αριστεράς) και μαζί με το όποιο ηθικό πλεονέκτημα της ριζοσπαστικής αριστεράς. Φτάνει μόνο να δει κανείς με τι πολιτικούς στόχους ανέλαβε την εξουσία και που τελικά έχει καταλήξει σήμερα, χωρίς να έχει το ελάχιστο πολιτικό θάρρος να σιγοψιθυρίσει  ότι έκανε λάθος και να ζητήσει συγνώμη από το λαό που συνεχίζει να μιλά στο όνομα του έχοντας ασφαλώς την πλήρη νομιμοποίηση σαν το πρώτο κόμμα. Μόνο που οι καιροί ου μενετοί. Η άνοδο και η πτώση δεν απέχουν πολύ!

Αυτό που μπορούμε να πούμε εκ πρώτης όψεως είναι: ότι δεν πρόκειται για στροφή του ΣΥΡΙΖΑ προς την σοσιαλδημοκρατία; Εκτός και αν χωρίς να ανοίξει ο ελάχιστος διάλογος στο χώρο του κάποιοι πιστεύουν ότι αυτό μπορεί να συμβεί αλά ελληνικά, σαν αρχηγικό κόμμα που φαίνεται ότι είναι;

artemakism@ameksa.gr