Κανόνες - Θεσμοί - Νόμοι

Ανομία – Παραβατικότητα – Ατιμωρησία. Είναι φαινόμενα που χαρακτηρίζουν τους Πολιτικούς και το Πολιτικό μας σύστημα; Ή είναι γενικευμένο φαινόμενο εδώ και αρκετά χρόνια που κυριαρχεί σε μεγάλα τμήματα της Ελληνικής κοινωνίας; Σε αυτό που πρέπει να συμφωνήσουμε όλοι με κατηγορηματικό τρόπο είναι ότι δεν είναι ο κανόνας ούτε μεταξύ των πολιτικών και του πολιτικού συστήματος, ούτε στη ελληνική κοινωνία. Διατυπώνοντας το διαφορετικά «δεν είναι όλοι το ίδιο ή δε είμαστε όλοι το ίδιο». Επίσης είναι φαινόμενα που εμφανίστηκαν μετά τη μεταπολίτευση ή προϋπήρχαν; Αυτό που μπορούμε να πούμε με απόλυτη βεβαιότητα είναι ότι η μεταπολίτευση δεν αντιμετώπισε αυτά τα προβλήματα.

Οι σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες διαμορφώνουν ΚΑΝΟΝΕΣ – ΘΕΣΜΟΥΣ – ΝΟΜΟΥΣ. Παράλληλα υπάρχει το Κοινωνικό Συμβόλαιο σε τυπικό αλλά και άτυπο επίπεδο, το οποίο εξασφαλίζει την Πολιτική και Κοινωνική Συναίνεση της εφαρμογή τους, μεταξύ Πολιτικού Συστήματος και Κοινωνίας των Πολιτών. Με βασικό Αξίωμα ότι όλοι είναι ίσοι απέναντι στο Νόμο, χωρίς εξαιρέσεις τύπου «νόμος περί ευθύνης υπουργών και βουλευτική ασυλία», και οι παραβάτες τιμωρούνται όσο υψηλά και αν βρίσκονται με βάση το Νόμο. Αλλά επίσης δεν δικαιολογούνται παραβατικές συμπεριφορές ακτιβιστών, ομάδων συμφερόντων ή ατόμων όπως το «κίνημα δεν πληρώνω», πράξεις φοροδιαφυγής ή εισφοροδιαφυγής, ούτε «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη». Όλα τα παραπάνω δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να φέρνουν σε αντιπαράθεση και σε σύγκρουση συμφερόντων τη μία κατηγορία πληθυσμού με την άλλη και να βάζουν σε δοκιμασία την κοινωνική συνοχή και πάνω από όλα την κοινωνική αλληλεγγύη, η οποία πρέπει να χαρακτηρίζει την δημοκρατική συνύπαρξη σε μια ευνομούμενη κοινωνία και ένα κράτος δικαίου.

Αρτεμάκης Μιχάλης

artemakism@ameksa.gr      

Αντιπολιτική και λαϊκισμός

Η αντιπολιτική χαρακτηρίζει κύρια τα λαϊκίστικα ρεύματα στη σύγχρονη πολιτική. Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει σημαντική άνοδο και επιρροή σε μεγάλα τμήματα της κοινωνίας και ιδιαίτερα μεταξύ των νέων οι οποίοι πλήττονται περισσότερο από την κρίση. Το φαινόμενο του λαϊκισμού έχει εξαπλωθεί σε όλη την Ευρώπη, από την Φιλανδία, την Ολλανδία, την Γερμανία, αλλά εκεί που γνωρίζει ιδιαίτερη ανάπτυξη είναι η Ουγγαρία με το κόμμα «Ένωση Νεαρών Δημοκρατών» του Βίκτορ Ορμπάν το οποίο είναι και στη εξουσία και το ακροδεξιό εθνικιστικό κόμμα jobbik, και στο νότο της Ευρώπης που πλήττεται περισσότερο από την κρίση, λόγο των διαθρωτικών προβλημάτων στις οικονομίες των χωρών του αλλά και των προβλημάτων του τρόπου εφαρμογής της ΟΝΕ.

Τα ποιο αντιπροσωπευτικά λαϊκίστικα κόμματα, τα οποία προέκυψαν μετά την πολιτική κρίση στην Ιταλία  την δεκαετία του 90 είναι το «Κόμμα της Ελευθερίας» του Σ. Μπερλουσκόνι, και τα αποσχιστικά κόμματα Λίγκα κύρια του βορρά με τη Λίγκα της Λομβαρδίας του Μπόσι. Τα κόμματα αυτά κατόρθωσαν να φτάσουν στη εξουσία, να κυβερνήσουν πάνω από μια δεκαετία, για να αποδειχτούν όχι μόνο τελείως διεφθαρμένα, αλλά και να οδηγήσουν την χώρα στη σημερινή κρίση, στο διεθνή διασυρμό και την υποβάθμιση με την αντιπολιτική του Καβαλιέρε και τα σεξικά του σκάνδαλα. Σήμερα ένα άλλο λαϊκίστικο κόμμα με σημαντική επιρροή, είναι του ηθοποιού Πέπε Γκρίλο οι λεγόμενοι Γκριλίνοι, που εμφανίζεται στις δημοσκοπήσεις σαν το πρώτο κόμμα μεταξύ των νέων, υιοθετώντας αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες στο τρόπο λειτουργίας του «Κινήματος των 5 Αστέρων» όπως ονομάζεται, παρόλο που ο επικεφαλής του σε κάθε συγκέντρωση του δίνει και ένα show υποκριτικής όχι σαν ηθοποιός αλλά σαν πολιτικός.

Τα βασικά χαρακτηριστικά των παραπάνω κομμάτων είναι οι γενικές διαπιστώσεις, ο καταγγελτικός πολιτικός λόγος, οι ακτιβίστικες πρακτικές τους, η υιοθέτηση όλων των διεκδικήσεων και αιτημάτων διαμαρτυρίας, η συνεχής διακήρυξη τους ότι είναι δίπλα στους πολίτες, κλπ. Την ίδια στιγμή στερούνται μεθόδου, προγράμματος και σχεδίου.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων κομμάτων είναι στην χώρα μας οι ΑΝΕΛ, η Χ.Α. αλλά και ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος από κόμμα διαμαρτυρίας έγινε αξιωματική αντιπολίτευση και σήμερα τρέχει και δεν προλαβαίνει ανά τις ηπείρους για να διαμορφώσει το Εναλλακτικό του Σχέδιο. Ασφαλώς υπάρχουν και μεγάλες διαφορές μεταξύ τους. Η Χ.Α. είναι ένα καθαρό ρατσιστικό, ξενοφοβικό, αντιδημοκρατικό κόμμα, ναζιστικού τύπου.

Ζητούμενο σήμερα για να βγούμε από την κρίση, αλλά και για την ενίσχυση και βελτίωση του δημοκρατικού μας συστήματος και των θεσμών του, είναι η νίκη της Πολιτικής  στο αγώνα της ενάντια στη Αντιπολιτική, είτε είναι της δεξιάς είτε είναι της αριστεράς ή των άκρων.

Αρτεμάκης Μιχάλης

artemakism@ameksa.gr      

Ιταλικές εκλογές παράγοντας σταθεροποίησης του Νότου και της Ευρωζώνης

Δύο πολύ εύστοχες πολιτικές παρατηρήσεις έχουν γίνει στην τωρινή φάση της προεκλογικής περιόδου στην γειτονική Ιταλία από τον καθηγητή ΜΑΡΙΟ ΜΟΝΤΙ επικεφαλής του κεντρώου συνδυασμού, τον οποίο οι δημοσκοπήσεις μέχρι στιγμής φέρνουν στην 4^η θέση.

Η μία αφορά την Φοροδιαφυγή, που ως γνωστό είναι αρκετά διαδεδομένη στη γειτονική μας χώρα (μια θέση πίσω από την Ελλάδα, μεταξύ των 17 Ευρωζώνης). Ο καθηγητής επισημαίνει  «ότι ορισμένοι Ιταλοί, βάζουν χέρι στις τσέπες άλλων Ιταλών».

Η δεύτερη πολιτική διαπίστωση  του καθηγητή είναι και απάντηση στο Σίλβιο Μπερλουσκόνι στις «προτάσεις choc» του Καβαλιέρε όπως έχουν χαρακτηρισθεί που εξηγούν και την δημοσκοπική άνοδο του «κόμματος της Eλευθερίας» και του κεντροδεξιού πόλου. Ο Μπερλουσκόνι υπόσχεται την κατάργηση του φόρου για την πρώτη κατοικία και επιστροφή του φόρου που έχει καταβληθεί για το 2012. Ο καθηγητής κατήγγειλε τον Μπερλουσκόνι ότι με «χρήματα των Ιταλών προσπαθεί να εξαγοράσει την ψήφο των Ιταλών». Το μέτρο είχε προταθεί από την κυβέρνηση ΜΟΝΤΙ και είχε ψηφιστεί από όλα τα κόμματα που την στήριζαν μαζί και του κόμματος της Ελευθερίας του Σ. Μπερλουσκόνι.

Είναι σαφές ότι ο φόρος, είναι ένας έκτακτος φόρος που στόχο είχε να καλύψει ελλείμματα του προϋπολογισμού. Και αν θα καταργηθεί θα πρέπει πάλι από χρήματα των Ιταλών να αντικατασταθεί.

Όλα τα παραπάνω μας θυμίζουν τα δικά μας. Όλους εκείνους που προσπαθούν να νομιμοποιήσουν την φοροδιαφυγή κάνοντας διακρίσεις μεταξύ μεγάλων – μικρών επιχειρήσεων υποστηρίζοντας «ότι η φοροδιαφυγή είναι νόμιμο όπλο για την μικρομεσαία επιχείρηση για να επιβιώσει» και άλλα ευτράπελα, λες και η φοροδιαφυγή είναι φαινόμενο που ξεκίνησε μετά το μνημόνιο και την κρίση και δεν ήταν εκτεταμένη σε επαγγελματίες, επιχειρήσεις και αγρότες στην προ-κρίσης περίοδο. Επίσης μας θυμίζουν όλους εκείνους του πολιτικού συστήματος στην χώρα μας που νομιμοποιούν τα κινήματα του «δεν πληρώνω» μεταφέροντας στην ουσία τα βάρη για την κάλυψη των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού, στα μόνιμα υποζύγια τους μισθωτούς και συνταξιούχους, γιατί όταν μια κατηγορία του πληθυσμού σε μια χώρα απαλλάσσεται, μια άλλη θα επιβαρύνεται. Αλήθεια πια μπορεί να είναι η λογική κλωστή που μπορεί να οδηγεί σε συναντίληψη ένα κεντροδεξιό κόμμα, όπως είναι το κόμμα της Ελευθερίας του Σ. Μπερλουσκόνι, με το κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς του Α.Τσίπρα; Νομίζω ότι η λογική κλωστή είναι ο λαϊκισμός  που στην περίπτωση της Ιταλίας, όπως τονίζει και ο καθηγητής Μ. Μοντι επιτρέπει την εξαγορά των ψήφων με τα λεφτά των Ιταλών.

Οι εκλογές στις 24 & 25 Φεβρουαρίου στην Ιταλία είναι κρίσιμες για την χώρα και έχουν σημαντική βαρύτητα για την Ευρωζώνη και την κρίση που διέρχεται, αλλά πάνω από όλα για την σταθερότητα του Νότου και ιδιαίτερα για την χώρα μας.

Η Ιταλία είναι η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης και η δεύτερη μεγαλύτερη βιομηχανική δύναμη στη Ευρώπη μετά την Γερμανία, η οποία στηρίζεται στις δυναμικές εξωστρεφείς Μικρομεσαίες επιχειρήσεις του Κέντρου και του Βορρά

Το πολιτικό της σύστημα Ιταλίας πέρασε την σοβαρότερη κρίση του την δεκαετία του 90, λόγω των μιζών του Μιλάνου και όλοι θυμόμαστε το κίνημα «καθαρά χέρια» των δικαστών που πρωταγωνίστησε ο δικαστής Ντι Πιέτρο, ο οποίος στη συνέχεια ηγήθηκε πολιτικού κόμματος το «κόμμα των Αξιών». Παράλληλα διαλύθηκαν τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας, οι Χριστιανοδημοκράτες και το Σοσιαλιστικό κόμμα, τα οποία κυβέρνησαν από την απελευθέρωση μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 90. Στην συνέχεια εμφανίστηκαν τα αποσχιστικά και λαϊκιστικά κόμματα, το Κόμμα της Ελευθερίας του Σ. Μπερλουσκόνι, η Λίγκα του Βορρά του Μπόσι, το «Κίνημα των 5 αστέρων» του ηθοποιού Πέπε Γκρίλο, κλπ. Τα δύο πρώτα κυβέρνησαν για δύο δεκαετίες την χώρα και είναι και τα κόμματα που ευθύνονται για την σημερινή της κρίση.

Ο  Μπερλουσκόνι τις ευθύνες για την κρίση τις αποδίδει στους Γερμανούς και στην Μέρκελ. Και αυτό κάτι θυμίζει από τα καθημάς. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις σε σχέση με την πρόθεση ψήφου, δύο βδομάδες πριν τις εκλογές, δίνουν προβάδισμα 7 μονάδων στην κεντροαριστερά που ηγείται το «Δημοκρατικό Κόμμα» του Μπερσάνι με ποσοστά του 37,2% που κατά πάσα πιθανότητα θα είναι ο βασικός εταίρος σχηματισμού της επόμενης κυβέρνησης, σε συνεργασία με το κεντρώο κόμμα που ηγείται ο Μάριο Μόντι και οι δημοσκοπήσεις του δίνουν 12,9%. Ενώ το κεντροδεξιό κόμμα του Σίλβιο Μπερλουσκόνι παρουσιάζει συνεχή άνοδο και έχει φτάσει το 29,7%. Η δημοκοπική άνοδος σημείωθηκε μετά και από τις «προτάσεις choc» του Καβαλιέρε και όχι μόνο. Τα υπόλοιπα κόμματα συγκεντρώνουν το 20,2% της πρόθεσης ψήφου. Να δούμε εάν στις επόμενες εβδομάδες που απομένουν μέχρι τις 24 & 25 Φεβρουαρίου, μέχρι τις Ιταλικές εκλογές εάν το θετικό trend για το Κόμμα της Ελευθερίας (Pdl) του Μπερλουσκόνι συνεχιστεί.

Το κέντρο, εκπροσωπούμενο από το Μ. Μόντι και τους συμμάχους του παρά την μικρή μείωση τελευταία, συνεχίζει να έχει το 13% του εκλογικού σώματος. Ο ex-εισαγγελέας Ινκροϊα, που ανήκει στη άκρα αριστερά διατηρεί το 4-5% και ο Γκρίλο του Κινήματος των 5 αστέρων το 14-15% το οποίο είναι το πιο δημοφιλές κόμμα μεταξύ των νέων που ψηφίζουν για πρώτη φορά.

Η καθαρή διαφορά των 7 μονάδων που χωρίζει την κεντροδεξιά από την κεντροαριστερά, φαίνεται να διασφαλίζει μέχρι στιγμής μια καθαρή νίκη του συνασπισμού της Κεντροαριστεράς του Μπερσάνι και κατά συνέπεια χάρη στο εκλογικό νόμο, μια διευρυμένη πλειοψηφία (55% των εδρών) στην Βουλή. Όμως το σύστημα στη Ιταλία είναι με δύο σώματα. Για τη Γερουσία η κατάσταση είναι πολύ σύνθετη. Για να διασφαλίσει η κεντροαριστερά την πλειοψηφία και στη Γερουσία θα πρέπει να είναι πρώτο κόμμα σε όλες τις περιφέρειες της χώρας. Στην πλειοψηφία των περιφερειών με βάση τις δημοσκοπήσεις είναι πρώτο κόμμα η κεντροαριστερά, όχι όμως στη περιφέρεια του Βένετο και στις περιφέρειες κλειδιά Λομβαρδίας και Σικελίας όπου το αποτέλεσμα είναι αβέβαιο.

Σε κάθε περίπτωση το πιθανό σενάριο για την γειτονική μας χώρα είναι : κυβέρνηση κεντροαριστεράς σε συνεργασία με το κέντρο του Μόντι με επικεφαλής στη κυβέρνηση το Μπερσάνι από το Δημοκρατικό Κόμμα. Αυτό προδιαγράφει και τη συνέχιση της μεταστροφής της Ε.Ε. προς πιο προοδευτικές κυβερνήσεις μετά και τη Γαλλία, το πέρασμα από τις συντηρητικές δυνάμεις σε σοσιαλιστικές και σοσιαλδημοκρατικές. Όμως θα είναι και ισχυρή ήττα του φαινόμενου του λαϊκισμού στη πολιτική ζωή της Ε.Ε..

Αρτεμάκης Μιχάλης

artemakism@ameksa.gr      

Τοπικα Σύμφωνα Απασχόλησης & Συνεργασίας

Το 2013 κατά γενική ομολογία είναι το έτος που θα προδιαγράψει το μέλλον της Ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας.

Είναι το έτος που θα φανεί αν τελικά η χώρα βγαίνει από το βαθύ τούνελ της ύφεσης και εμφανίσει αμυδρά τα πρώτα δείγματα ανάκαμψης προς το τέλος του έτους.

Το 2013 κατά μια άποψη θα αποτελέσει το σωτήριο έτος για την Ελληνική Οικονομία και Κοινωνία. Αυτό όμως δεν μπορεί να γίνει μέσα από κοινωνικούς αυτοματισμούς και πολύ περισσότερο χωρίς σχέδιο και συλλογικές πρωτοβουλίες.

Το 2013 όμως θα είναι και έτος περισσυλογής και αναστοχασμού, από το επίπεδο το ατομικό στο συλλογικό, ιδιαίτερα για την τοπική οικονομία και κοινωνία.

Οι στρατηγικοί τομείς της τοπικής οικονομίας, χωρίς να κομίζουμε γλαύκας, είναι γνωστό ότι είναι η Γεωργία – Τουρισμός.

Επί σειρά ετών τονίζεται η τεράστια οικονομική και κοινωνική σημασία της οργανικής σχέσης μεταξύ των δύο τομέων. Αν κάθε 1,00€ εκροή από τη περιφερειακή τουριστική αγορά για αγαθά ειδών διατροφής, καλυπτώταν από τοπικές παραγωγές, θα είχε πολλαπλασια αποτελέσματα, τουλάχιστον άλλα 3,00€ στη παραγωγή και την απασχόληση και θα αυξανόταν κατά πολύ ο περιφερειακός πλούτος αφού ένα μέρος του δεν θα χανόταν.

Είναι γεγονός, ότι σήμερα την γεωργική παραγωγή της Κρήτης την διακρίνουν οι μονοκαλλιέργειες, σε σχέση με το παρελθόν, τόσο στη φυτική όσο και ζωϊκή παραγωγή.

Στη φυτική παραγωγή κυριαρχεί η ελαιοκαλλιέργεια και στη ζωϊκή η νομαδική αιγοπροβατοτροφία. Και οι δύο παραγωγές δημιουργούν προβλήματα στο φυσικό περιβάλλον. Η μέν πρώτη γιατί υποβαθμίζει την βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα και το ιδιαίτερο φυσικό τοπίο της Κρήτης, η δε νομαδική αιγοπροβατοτροφία με την υπερβόσκηση και τους σταθερούς μη μετακινήσιμους πληθυσμούς, έχει σαν άμεσο αποτέλεσμα την τεράστια υποβάθμιση σπάνιων οικοσυστημάτων μοναδικών στη Μεσσογειακή λεκάνη, όπως είναι του Ψηλορείτη, των Λευκών Ορέων, κλπ

Αυτές είναι πλευρές που προϋποθέτουν την παραγωγική ανασυγκρότητηση και την διαμόρφωση ένος νέου γεωργικού μοντέλου φιλικού στο περιβάλλον και που έχει στόχο την βιώσιμη ανάπτυξη. Είναι θέμα ένος ξεχωριστού άρθρου και που δεν θέτουμε στόχο στο παρόν άρθρο να ασχοληθούμε. Στο παρόν σκοπό έχουμε να ασχοληθούμε με μια ενδιάμεση στρατηγική για την ανάπτυξη που στόχο έχει την μεγιστοποίηση της απόδοσης των υφιστάμενων παραγωγών.

Η φετεινή ελαιοκομική περίοδος 2012 – 2013, εκτός της σημαντικής παραγωγής είχε και ένα άλλο παράγοντα θετικό για την διαμόρφωση της ανοδικής τιμής του ελαιολάδου που ήταν οι μικρές  παραγωγές ελαιολάδου στην Ισπανία. Ηταν μια ανάσα στη βαθειά ύφεση της Ελληνικής Οικονομίας, που κανείς θα ανέμενε ότι θα αξιοποιόταν με αποδοτικότερο τρόπο, τόσο οικονομικά όσο και σε επίπεδο απασχόλησης, όταν μάλιστα η ανεργία μεταξύ των νέων στη Κρήτη με βάση τις στατιστικές είναι σε πόλυ υψηλά επίπεδα.

Ενας τρόπος θα μπορούσε να ήταν τα Τοπικά Σύμφωνα Απασχόλησης, μεταξύ τοπικών φορέων, επιχειρήσεων, ομάδων παραγωγών, που Θα απασχολούσαν εποχιακά μέρος των ανέργων που εμφανίζονται στις λίστες του ΟΑΕΔ ή σε ειδικές λίστες που μπορεί να καταρτίζονται από γραφείο ανέργων σε επίπεδο ΟΤΑ ή Περιφέρειας.

Αυτό το μοντέλο μπορεί να αξιοποιειθεί πολύ καλύτερα μελλοντικά στη τουριστική αγορά. Όταν μάλιστα τα μηνήματα για την νέα τουριστική περίοδο είναι πολύ αισιόδοξα.

Είναι όχι μόνο παράδοξο, αλλά εντελώς παράλογο να μιλάμε για ανεργία μεταξύ των νέων στη χωρα μας μεταξύ 18 και 25 χρονων, πάνω από 53% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού τους, και την ίδια στιγμή σχεδόν το 100% των εποχιακών απασχολούμενων στη ελαιοσυλλογή στη Κρήτη να είναι ξένοι εργάτες (Αλβανοί, Ασιάτες και Αφρικανοί).

Τα Τοπικά Σύμφωνα Απασχόλησης, θα πρέπει να αποτελέσουν στο μέλλον τους θεσμούς εκείνους σε τοπικό επίπεδο που θα μπορεί να βοηθήσουν στο περιορισμό της ανεργίας και στη αμβλυνση των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων της, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων αλλά και των ανέργων γενικότερα.

Τα Τοπικά Σύμφωνα Απασχόλησης, σε συνδιασμό με  άλλους βασικούς τοπικούς θεσμούς, όπως τα Τοπικά Σύμφωνα Ποιότητας και Συνεργασίας παραγωγών με ξενοδοχειακές επιχειρήσεις θα συνεργάζονται ώστε  μια σειρα από παραδοσιακά προϊόντα ανά περιοχή, να δύνανται να αποκτήσουν brand name και να τυποποιούνται για να διατείθενται στη τουριστική αγορά των 3 εκατ. Τουριστών. Για παράδειγμα ένας στόχος που θα μπορούσε να τεθεί από όλες τις παραπάνω πρωτοβουλίες είναι η αγορά 1 λίτρο λάδι της Κρήτης για κάθε επισκέπτη της. Όπως επισης η προωθηση του συνόλου των προϊόντων της στη Τουριστική αγορά και η επέκταση της Κρητικής διατροφής και γαστρονομίας μέσω το Τοπικών Συμφώνων Ποιότητας. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος σύνδεσης και οργανικής σχέσης μεταξύ Γεωργίας – Τουρισμού.

Αυτό μπορεί να περιλάβει ποιοτικά και παραδοσιακά προϊόντα της Κρήτης εκτός από το λάδι, το θυμαρίσιο μέλι, τα αρωματικά φυτά (μαλοτήρα, κλπ), γραβιέρα, αλατσολιές και γενικά βρώσιμες ελιές, χυμοί από φρέσκα φρούτα, κηπευτικά, λικέρ, τσικουδιά, και ποιοτικά κρασιά.

Κάποιοι θα πρέπει επι τέλους να αντιληφθούν ότι  ο συμψηφισμός εισροών – εκροών (Πίνακας Whasily Leontief input- output ή τομεακών αλληλεξαρτήσεων) έχει τεράστια σημασία στην ανάπτυξη μιας περιφερειακής οικονομίας όπως είναι και αυτή της Κρήτης.

Το αλλό βασικό στοιχείο για μια περιφερειακή οικονομία είναι η διαμόρφωση μιας μακροπρόθεσμης  στρατηγικής βιώσιμης ανάπτυξης της για την επόμενη δεκαετία. Τα εργαλεία περιφερειακού σχεδιασμού, μετά την θέσπιση της αιρετής περιφερειακής αυτοδιοίκησης, είναι δυνατά. Ας κάνουμε το αυτονόητο (εφαρμογή της αποκέντρωσης στη πράξη), αυτό που γίνεται σε όλες τις περιφέρειες στη Ε.Ε.

Αρτεμάκης Μιχάλης, Οικονομολόγος

artemakism@ameksa.gr 

Εκσυγχρονισμός Δημόσιας διοίκησης – Πολιτικού συστήματος σαν προϋπόθεση αποτελεσματικής εξόδου από την κρίση.

Αυτό που προκαλεί εντύπωση στην χώρα μας, είναι η σχέση της απόλυτης ταύτισης της εκάστοτε πολιτικής εξουσίας - κύρια των κόμματων που εναλλάσσονται στην κυβερνητική εξουσία – με το δημόσιο χώρο και τις λειτουργίες – δραστηριότητες του Κράτους.

Υπήρξε απόλυτη ταύτιση του εκάστοτε κόμματος εξουσίας (κομματοκρατία)  με το κράτος, που το χρησιμοποιεί σαν λάφυρο της. Σε αρκετές περιπτώσεις (ιδιαίτερα σε προεκλογικές περιόδους) ο εκάστοτε Υπουργός ή Βουλευτής του κόμματος που ήταν κυβέρνηση, αναφερόταν με τον προσδιορισμό «το νοσοκομείο μου, ο δρόμος μου, κλπ», για δημόσια έργα που εκτελούταν με τα λεφτά του φορολογούμενου, ή τους μεταβιβαστικούς πόρους από προγράμματα της Ε.Ε., που η κάθε κυβέρνηση είχε την υποχρέωση να εκτελεί στα πλαίσια της θητείας της.

Η κυρίαρχη λοιπόν αντίληψη του πολιτικού κατεστημένου της χώρας, ήταν η ταύτιση του με το κράτος και η δημιουργία με την κοινωνία, των πελατειακών σχέσεων εξυπηρέτησης. Έτσι κυρίαρχη σχέση-αντίληψη μεταξύ κομμάτων εξουσίας – πολιτών, είναι η εξυπηρέτηση και η έμμεση εξαγορά της ψήφου, με  υπόσχεση -αντάλλαγμα την μελλοντική εξυπηρέτηση. Αυτό μεταφραζόταν κυρίαρχα, με τους διορισμούς στο δημόσιο και όχι μόνο, την διαμεσολάβηση για συντάξεις αναπηρίας, εξυπηρετήσεις επενδυτών σε προγράμματα, την προώθηση τοπικών συμφερόντων, κλπ.

Αποτέλεσμα των παραπάνω, είναι η δημιουργία του ΠΕΛΑΤΕΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ που κυριαρχεί στη χώρα, ας θυμηθούμε μόνο την περίοδο από το πόλεμο και μετά, μέχρι τις ημέρες μας. Αυτό το σύστημα γνώρισε την μεγαλύτερη ανάπτυξη του, ιδιαίτερα μετά την μεταπολίτευση. Γιατί, σε συνθήκες δημοκρατίας διευρύνθηκε και εκτός από τους νικητές του εμφυλίου, συμπεριέλαβε και τους ηττημένους.

Το σύστημα αυτό για να λειτουργήσει προϋποθέτει τρείς βασικούς παράγοντες:

1.      Τη μη ύπαρξη κοινωνίας των πολιτών, δηλαδή μη θεσμική οχύρωση της κοινωνίας και κατά επέκταση διεκδικήσεων, ανεξάρτητα κομματικών εντάξεων.

2.      Τη λειτουργία αρχηγικών κομμάτων, και όχι κομμάτων αρχών, με αναφορές σε ιδεολογικά – πολιτικά ρεύματα, αλλά στις εκάστοτε πολιτικές συγκυρίες. Ο στόχος είναι η διαχείριση της εξουσίας, μέσω εξυπηρετήσεων ατομικών ή ομαδικών συμφερόντων ημετέρων, και όχι τόσο του τρόπου οργάνωσης – λειτουργίας της, με σύγχρονους όρους, ισονομίας, ισοπολιτείας, αλληλεγγύης στη βάση των πραγματικών αναγκών των πολιτών και του ευρύτερου δημόσιου συμφέροντος.  Η διάκριση του τι είναι δημόσιο αγαθό, και η ανάγκη προστασίας του, στη χώρα μας είναι ακόμα έννοιες ασαφείς. Αντιλαμβανόμαστε μόνο τα δικαιώματα που έχουμε απέναντι στο δημόσιο, αλλά όχι και τις υποχρεώσεις μας. Σε αυτό συμβάλει και η κυριαρχία υπερβατικών και φαντασιακών ιδεολογημάτων, που ευδοκιμούν στη ελληνική κοινωνία, και έχουν σχέση με ελληνοκεντρικές δοξασίες ή αριστερές μυθοπλασίες.

3.      Τη ύπαρξη αναποτελεσματικής και εν πολύς διεφθαρμένης δημόσιας διοίκησης, προϊόν των ρουσφετιών και όχι αξιοκρατικών και αδιάβλητων προσλήψεων. Αυτό οδήγησε στο να μη μπορεί να προσαρμοστεί έγκαιρα στις νέες συνθήκες και στην γρήγορη εφαρμογή των νέων τεχνολογιών, Αντίθετα αυξάνει η γραφειοκρατία, αδιαφάνεια, και ταλαιπωρία στη εξυπηρέτηση των πολιτών, στο όνομα κεκτημένων «δικαιωμάτων» των εργαζομένων της, μετατρέποντας τους σε οργανωμένες συντεχνίες που δεν αντιλαμβάνονται την έννοια του δημόσιου λειτουργού και καθήκοντος, απέναντι στη κοινωνία των πολιτών.

Με βάση τα παραπάνω, και τις περιορισμένες θετικές θεσμικές αλλαγές στις λειτουργίες της δημόσιας διοίκησης μετά την μεταπολίτευση π.χ. θέσπιση του ΑΣΕΠ, παρά την οργάνωση και λειτουργία μαζικών – δημοκρατικών κομμάτων, δεν αποτράπηκε η δημιουργία του πελατειακού συστήματος. Αντίθετα καθοριστικό ρόλο στη ενίσχυση του, είχαν οι δύο πόλοι εξουσίας, που χαρακτήριζαν τη λειτουργία των κομμάτων εξουσίας, που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ήταν και ανταγωνιστικές, μεταξύ τους. Από την μια μεριά οι κομματικές οργανώσεις, και από την άλλη τα βουλευτικά γραφεία. Αυτό θεσμικά κατοχυρωνόταν με την εφαρμογή και του σταυρού προτίμησης στις εκλογές, που είχε σαν αποτέλεσμα την δημιουργία των βουλευτικών φέουδων, του αξιότερου και ικανότερου στο ρουσφέτι – διαπλοκή, με τη στήριξη στις οικογενειακές και τοπικιστικές σχέσεις και εξαρτήσεις. Εν πολύς κατάλοιπα όχι του αστικού φιλελεύθερου πολιτισμού, αλλά των αγροτικών – κλειστών κοινοτήτων.

Αυτό το στοιχείο ήταν και το κυρίαρχο στην επιλογή των υποψήφιων βουλευτών ιδιαίτερα μεταξύ των κομμάτων εξουσίας.

Το κράτος και η δημόσια διοίκηση, αντί να λειτουργεί στη βάση της ισονομίας, ισότητας, ευνοιοκρατίας, διαφάνειας και αποτελεσματικότητας, με στόχο την εξυπηρέτηση του πολίτη και του ευρύτερου δημόσιου συμφέροντος (κράτος δικαίου), παρέμενε δέσμιο/α της εξυπηρέτησης συντεχνιακών  και κομματικών συμφερόντων.

Αυτά είναι τα βασικά στοιχεία: Πολιτικό σύστημα – Κράτος - Δημόσια διοίκηση, που αποτελούν το γόρδιο δεσμό, που αν κατορθώσουμε και λύσουμε σαν κοινωνία των πολιτών και πολιτικό σύστημα, θα ξεπεράσουμε ταχύτερα και αποτελεσματικότερα την σημερινή κρίση. Που δεν είναι μόνο Οικονομική.

Η στρατηγική πρέπει να είναι μία. Όσο και αν δημιουργεί αρνητικά αντανακλαστικά σε ένα μεγάλο τμήμα τόσο της αριστεράς όσο και της δεξιάς. Ο ριζικός εκσυγχρονισμός του πολιτικού μας συστήματος και η μεγάλη μεταρρύθμιση στο κράτος – δημόσια διοίκηση, μέσω ενός Εθνικού Σχεδίου σαν αποτέλεσμα συμφωνίας όλων των πολιτικών κομμάτων. Ανάλογου ιστορικά, με αυτό που έχει γίνει σε μια σειρά από χώρες της Δ. Ευρώπης, και που οδήγησε στην ανασύνθεση του πολιτικού συστήματος, από την αντιπαλότητα – αντιπαράθεση σε ευρύτερες συνθέσεις και συνεργασίες των κυρίαρχων θεσμικά πολιτικά μπλοκ της κεντροδεξιάς – κεντροαριστεράς, ή συντηρητικών – εργατικών ανάλογα με τη μορφή που έχει λάβει σε κάθε χώρα ξεχωριστά. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα μετά το τέλος του διπολισμού και του ψυχρού πολέμου.

Το σύνθημα, εκσυγχρονισμού και της ισχυρής Ελλάδος, παραμένει όσο ποτέ άλλοτε επίκαιρο, για την υπέρβαση της σημερινής κρίσης. Το ζητούμενο είναι, ποιο είναι εκείνο το πολιτικό υποκείμενο, που μπορεί να το εκφράσει; Εκτίμηση είναι ότι μόνο ένας νέος φορές, που θα μπορέσει να συνενώσει και να εκφράσει, το σύνολο των διάσπαρτων δυνάμεων της κεντροαριστεράς. Αυτό ασφαλώς και δεν επαρκεί, προϋποθέτει και ένα ριζικά σύγχρονο αντίθετο πόλο της κεντροδεξιάς.

Αρτεμάκης Μιχάλης

artemakism@ameksa.gr         

Επανάσταση στην καθημερινή ζωή και οι Κουζουλοί

Εδώ και κάμποσες μέρες κάθε πρωί, συναντούσα τον κο Γιώργο.

Διέκρινα κάποια περιέργεια στο βλέμμα του, καθώς τον συναντούσα, και με χαιρετούσε ευγενικά, πάντα με το χαμόγελο. Είναι αυτή η παλιά γενιά Κρητικών που σιγά σιγά φεύγει παίρνοντας μαζί τους και τις αξίες τους.

Σήμερα τον αντάμωσα ξανά 7:15 π.μ., τον είδα να κοντοστέκεται για να με χαιρετήσει όπως πάντα, αλλά αμέσως κατάλαβα ότι πέρα από τον χαιρετισμό, αυτή τη φορά ήθελε να λύσει και κάποιο μυστήριο που τον απασχολούσε. Μου απευθύνει το λόγο και με ρωτά: για πες κάθε μέρα πρωί – πρωί που πας με το δισάκι σου;

Στους Αγίους Αποστόλους του απαντώ. Και τι πας και κάνεις, γυμναστική; Ναι και μια βουτιά στη θάλασσα του απαντώ. Σοβαρά το λες, αντιτείνει ο κος Γιώργος με τέτοιο κρύο; Σοβαρά του απαντώ. Ε’ μα εσύ είσαι τελείως κουζουλός, με θερμοκρασίες 4 – 5 βαθμούς πας στη θάλασσα;

Αυτό αποτέλεσε την αφορμή για ένα γρήγορο feed-back αναπόλησης αυτής της κουζουλάδας μου όπως την χαρακτήρισε ο κος Γιώργος.

Ξεκίνησα πριν 17 χρόνια την χειμερινή κολύμβηση, το βασικό κίνητρο ήταν η προσπάθεια μου να κόψω το τσιγάρο, αλλά και η στροφή σε ένα διαφορετικό τρόπο ζωής πιο υγιεινό και φυσικό. Η ιδέα είχε πλέον ωριμάσει. Ήταν αποτέλεσμα του συνεχούς αγώνα του πατέρα μου, από τότε που ήμουν φοιτητής να με πείσει να κόψω το τσιγάρο. Παράλληλα ήταν η δουλειά γραφείου που έκανα, τα χρόνια που περνούσαν και η αύξηση του σωματικού βάρους, και η εμφάνιση των πρώτων προβλημάτων, με χοληστερίνες, πίεση, κλπ πέρα από ηλικία και για λόγους κληρονομικότητας.

Όλοι της γενιάς μου, θυμόμαστε ότι το τσιγάρο, ήταν σήμα κατατεθέν. Καπνίζαμε παντού, ντουμάνι στις πολύωρες συνελεύσεις των φοιτητικών συλλόγων, στις κομματικές μαζώξεις, στις κινηματογραφικές αίθουσες, στα λεωφορεία, αεροπλάνα κλπ. Κάπως ταυτιζότανε και με την χειραφέτηση του ατόμου, ιδιαίτερα μεταξύ των γυναικών. Οι επιπτώσεις από το κάπνισμα τότε δε απασχολούσαν κανένα.

Στο μεταξύ μεσολαβεί και ο θάνατος του πατέρα μου, που αποτέλεσε και την τελευταία αφορμή να αποφασίσω να κόψω το τσιγάρο στην μνήμη του. Όμως το πρόβλημα ήταν μεγάλο και ο εθισμός τρομερός, γιατί ήμουν καπνιστής των 3-4 πακέτων την μέρα και μάλιστα άφιλτρα. Είχα επιχειρήσει να κόψω το τσιγάρο αλλά μετά από λίγο ξανάρχιζα. Έτσι σκέφτηκα να βρω κάποιες δραστηριότητες που θα με βοηθούσαν να κόψω τον ομφάλιο λώρο της εξάρτησης από την νικοτίνη και το εθισμό. Και αυτές οι δραστηριότητες ήταν η άθληση και συγκεκριμένα το ποδήλατο, η συστηματική κολύμβηση σε όλη την διάρκεια του χρόνου (έγινα χειμερινός κολυμβητής) και η ορειβασία. Όλα αυτά σε ηλικία που μόλις είχα διαβεί το σκαλοπάτι των 40 χρονών.

Ήταν μια πραγματική επανάσταση, σε προσωπικό επίπεδο. Χρησιμοποιώ το όρο επανάσταση γιατί μεγάλο μέρος από την γενιά μου είχε ταυτιστεί με αυτή, πιστεύοντας ότι θα αλλάζαμε τον κόσμο και θα τον κάναμε κόκκινο.

Όμως αυτή, έστω και σε προσωπικό επίπεδο ήταν μια πραγματική επανάσταση, από μικρά ευχάριστα πράγματα που άλλαξε πολλές πλευρές της καθημερινότητας μου. Ήταν πραγματικά μια επανάσταση της καθημερινής ζωής όπως την προσδιορίζει στο βιβλίο της η σημαντική κοινωνιολόγος Αγκνές Χέλερ.

Οι αλλαγές ήταν εντυπωσιακές όσο αφορά την φυσική κατάσταση μου και την απόδοση στην δουλειά, αλλά και οι νέες ανθρώπινες σχέσεις και φιλίες που δημιουργήθηκαν, η ενασχόληση με δραστηριότητες που ικανοποιούν ριζωμένες ανθρώπινες ανάγκες, που η κρίση των πόλεων και του αστικού πολιτισμού μας φέρνουν ξανά στη επιφάνεια, όπως οι σχέσεις ανθρώπου – φύσης και ανθρώπινες σχέσεις.

Η γνωριμία του τόπου μας και του πολιτισμού των ορεινών περιοχών και ιδιαίτερα του υπέροχου φυσικού τοπίου της ενδοχώρας και των σπάνιων οικοσυστημάτων των Λευκών Ορέων και των υπόλοιπων ορεινών όγκων της Κρήτης, της Ελλάδας και της Ευρώπης μέσο του ΕΟΣ Χανίων. Ένα από τα πραγματικά διαμάντια συλλόγων που διαθέτουμε είναι ο Ορειβατικός Χανίων και οι άνθρωποι του. Εκεί πραγματικά γνωρίζεις τι σημαίνει εθελοντισμός χωρίς υλικά κίνητρα, παρά μόνο το πάθος για την ορειβασία, αναρρίχηση και τις άλλες δραστηριότητες που περιλαμβάνει και έχουν σχέση με το βουνό.

Όλα αυτά είναι απλές καθημερινές δραστηριότητες που όμως έχουν γίνει τρόπος ζωής. Έστω και αν χαρακτηρίζονται κουζουλάδες. Για να θυμηθώ ένα από τους πρωτοπόρους τον Α. Πλυμάκη που μας έλεγε πάντα ότι όταν έβλεπαν την δεκαετία του 50 και του 60 τους ορειβάτες στα ορεινά χωριά και στη Μαδάρα, έλεγαν «να ήρθαν οι κουζουλοί».

Μα τι έχω κερδίσει σε προσωπικό επίπεδο; Το λέω απλά και μόνο σαν εμπειρία, απευθυνόμενος όχι μόνο στη νέα γενιά, αλλά και σε όλους που είναι πάνω από τα 40. Μα το πιο απλό πράγμα αυτό που αποτελεί και μια μόνιμη ανθρώπινη ευχή. Υγεία και χαρά. Έτσι δεν επιβαρύνω το σύστημα υγείας, πέρα από γενικές εξετάσεις που κάνω περιοδικά. Νέους φίλους και ανθρώπινες σχέσεις, γεμάτες γέλιο και αστεία που μας θυμίζουν την ξεγνοιασιά από τα παιδικά μας χρόνια. Την απόκτηση νέων γνώσεων και μάλιστα αυτές που ονομάζουμε ολιστικές που μας βοηθούν να επανεκτιμάμε την σημασία και την σπουδαιότητα του φυσικού περιβάλλοντος και τοπίου του τόπου μας, των Χανιών μας, της Κρήτης μας, της Ελλάδας μας, της Ευρώπης μας, όλη της Γής μας.

Αρτεμάκης Μιχάλης

Artemakism@ameksa.gr     

Φοροδιαφυγή και οι Λίστες

Ένα σοβαρό πραγματικά ερώτημα είναι: από αυτούς που έχουν λάβει ειδοποιητήρια για να δικαιολογήσουν την μεταφορά χρημάτων σε τράπεζες του εξωτερικού, σε σχέση με τα δηλωθέντα εισοδήματα τους, γιατί μόνο τόσο μικρός αριθμός (300) εμφανίστηκαν και έχουν υποβάλλει συμπληρωματική δήλωση; Όλοι οι υπόλοιποι τα είχαν δηλώσει; Ή μήπως το πολυδαίδαλο νομικό πλαίσιο με τις αντιφατικές νομολογίες του, εξασφαλίζει σε συνδυασμό με την απίστευτη γραφειοκρατία της δημόσιας διοίκησης το χρόνο για να μπορέσουν να μην πληρώσουν; Μήπως αλήθεια θα πρέπει να προχωρήσει το Ελληνικό Δημόσιο σε δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων σε κινητές και ακίνητες αξίες, με διαδικασίες εξπρές για να μπορέσει να σπάσει και ο φαύλος κύκλος της ατιμωρησίας και της αποφυγής ο καθένας να πληρώνει τις υποχρεώσεις του στο κράτος; Αυτό παράλληλα θα είναι ένα ισχυρό πλήγμα και στην νεοελληνική ψευτο-μαγκιά του «σιγά να μην δώσω τα λεφτά μου στην εφορία». Έτσι μόνο μπορούμε να αντιμετωπίσουμε μια μόνιμη παθογένεια του νεοελληνικού κράτους από ίδρυσης του. Θέλουμε επιτέλους να αποκτήσουμε κράτος δικαίου ή παραμένουμε στη εποχή του οθωμανικού δικαίου και στη λογική του ραγιαδισμού;

Αυτό έχει σαν βασική προϋπόθεση, την διαμόρφωση μιας εθνικής πολιτικής φορολόγησης και αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής και της παραοικονομίας που με βάση τα τελευταία στοιχεία είναι από τις υψηλότερες στην ΕΕ και ανέρχεται στο 25% του ΑΕΠ.

Αντί λοιπόν να συζητά την ουσία του προβλήματος και τις λύσεις αντιμετώπισης, για μια ακόμα φορά το πολιτικό μας σύστημα σκιαμαχεί και ιδιαίτερα η αντιπολίτευση σε θέματα που μόνο στόχο έχουν την κομματική τους και μόνο πριμοδότηση σε ψήφους, όπως είναι η προσπάθεια ποινικοποίησης και εμπλοκής  της τρικομματικής κυβέρνησης στη υπόθεση της λίστας Λαγκάρντ.

Και ασφαλώς αν πραγματικά πιστεύουν, ότι πολύ σύντομα θα γίνουν εξουσία και θα πρέπει να διαχειριστούν και να λύσουν κεφαλαιώδη ζητήματα όπως είναι τα παραπάνω, ασφαλώς και αναγκαία και βασική προϋπόθεση είναι οι ευρύτερες συγκλίσεις και συναινέσεις του πολιτικού μας συστήματος στα πλαίσια μιας εθνικής στρατηγικής και πολιτικής. Ας συμφωνήσουμε επιτέλους όχι σε επίπεδο μόνο διακηρύξεων αλλά και στην πράξη ότι ΕΔΩ & ΤΩΡΑ θα πρέπει να φορολογηθούν οι έχοντες και κατέχοντες, και ότι δεν θα υπάρχει καμιά επιείκεια στην φοροδιαφυγή και στην παραοικονομία, που είναι ποινικά αδικήματα γιατί αφαιρούν πολύτιμους πόρους από το κράτος και την δυνατότητα του άσκησης κοινωνικών πολιτικών.

Επίσης δεν αντιμετωπίζει με τρόπο δίκαιο τα βάρη της φορολογίας των πολιτών αφού μόνο οι μισθωτοί και οι συνταξιούχου πληρώνουν σ’αυτή τη χώρα. Σε περίοδο μάλιστα που το μοντέλο του δανεισμού και των δανικών έχει καταρρεύσει και υποθηκεύσει των μέλλον της χώρας και των επόμενων γενιών στους δανειστές μας.

Τελικά οι συμβουλές του ex-προέδρου της Βραζιλίας Λούλα προς τον Αλέξη Τσίπρα από την επίσκεψη του στη χώρα αυτή «βρείτε λύσεις στα προβλήματα αντί να συζητάτε μόνο τα προβλήματα» φαίνεται ότι δεν έπιασαν τόπο.

Και αντί ο ΣΥΡΙΖΑ να ανταποκριθεί στις ανάγκες των καιρών, να διαδραματίσει σοβαρά και ουσιαστικά το θεσμικό του ρόλο σαν Αξιωματική Αντιπολίτευση, προτιμά πολιτικά «την δίκη προθέσεων» λες και δεν έχει προηγηθεί η εμπειρία του 1989, με πρωταγωνιστές πάλι τους Κωσταντόπουλους, στην θέση του πατέρα τότε είναι σήμερα η κόρη. Δυστυχώς το οποιοδήποτε ψήγμα πολιτικής λογικής μεταρρύθμισης και συμβολής στο να αλλάξουμε το Παρασιτικό Καταναλωτικό σύστημα της χώρας στα πλαίσια μιας εθνικής στρατηγικής δεν αγγίζει το ΣΥΡΙΖΑ και την ηγεσία του, ο οποίος αναπαράγοντας τον δικομματισμό που μέχρι χθες κατακεραύνωνε για όλα τα δεινά της χώρας, φαντασιώνεται αυτοδυναμίες και ότι από μόνος του θα βγάλει την χώρα από τα σημερινά αδιέξοδα!!

Αρτεμάκης Μιχάλης

artemakism@ameksa.gr